Σάββατο, 27 Ιουλίου 2013

ΝΕΩΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ : Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ο ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

**Η Ελλάδα μετά τον πόλεμο**

Πολιτικές Εξελίξεις
    Η ΔΕΚΑΕΤΙΆ από το 1940 ως το 1950 υπήρξε καθοριστική για τις εσωτερικές εξελίξεις της χώρας μας και για τους διεθνείς της προσανατολισμούς. Η Ελλάδα με τη συμφωνία της Γιάλτας εντάχτηκε στη σφαίρα επιρροής της Αγγλίας. Αμέσως όμως μετά τον τερματισμό του παγκόσμιου πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς άρχισαν οι προστριβές με τη ΣοβιετικήΈνωση, ανέλαβαν ηγετικό ρόλο στις χώρες της δυτικής Ευρώπης και κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφύλιου πολέμου ενισχύθηκε η επιρροή τους στην Ελλάδα (Δόγμα Τρούμαν : Με τον όρο αυτό είναι γνωστή η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Χάρρυ Τρούμαν [1945-1953] να ενισχύσει οικονομικά και στρατιωτικά χώρες που ανήκαν κατά τη συμφωνία της Γιάλτας, στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ και της Αγγλίας, και ιδιαίτερα τηνΕλλάδα κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. - Σχέδιο Μάρσαλ : Πρόγραμμα οικονομικής ανόρθωσης των χωρών της δυτικής και της νότιας Ευρώπης μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο με χρηματοδότηση των ΗΠΑ. Εισηγητής του προγράμματος ήταν ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζώρτζ Μάρσαλ. Μετά την επιτυχία του σχεδίου στην Ευρώπη επεκτάθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τρούμαν και σε άλλες χώρες του κόσμου).
      Η ανασυγκρότηση της χώρας άρχισε να πραγματοποιείται σταθερά από τα μέσα της δεκαετίας του 1950, παρά τις τραυματικές συνέπειες των προηγούμενων χρόνων και τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, και συνεχιζόταν ως την άνοιξη του 1967. Στις 21 Απριλίου 1967, μία μικρή ομάδα αξιωματικών κατέλαβε με πραξικόπημα την εξουσία και επέβαλε δικτατορικό καθεστώς στη χώρα. Οι ατομικές και πολιτικές ελευθερίες καταργήθηκαν, η βία και η αυθαιρεσία επικράτησαν σε όλες τις εκδηλώσεις της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής. Παρά τις εξορίες, τις φυλακίσεις και τα βασανιστήρια, η αντιδικτατορική κίνηση υπήρξε έντονη στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
  Το Μάρτιο του 1973 η εξέγερση των φοιτητών του Πανεπιστημίου Αθηνών στο κτίριο της Νομικής Σχολής και τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου η εξέγερση στο Πολυτεχνείο υπήρξαν το πρώτο σοβαρό πλήγμα εναντίον του ανελεύθερου καθεστώτος της χούντας, (χούντα : Ισπανική λέξη. Στη μεσαιωνική περίοδο σήμαινε πολιτικό συμβούλιο ή συνέλευση. Στα νεότερα χρόνια χούντα ονομάζεται κάθε συνομωτική στρατιωτική ή πολιτική οργάνωση, που αποβλέπει στη νόθευση ή στην κατάλυση του πολιτεύματος και στην επιβολή απόλυτης εξουσίας και ελέγχου σε κάθε εκδήλωση του δημοσίου βίου) που η πτώση της πραγματοποιήθηκε λίγους μήνες αργότερα.

   Τον Ιούλιο του 1974, πραξικόπημα που οργάνωσε η χούντα εναντίον του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας αρχιεπισκόπου Μακαρίου απέτυχε, η Τουρκία, όμως, ως ''εγγυήτρια δύναμη'' εκμεταλλεύτηκε τα γεγονότα, εισέβαλε με μεγάλες δυνάμεις (20 Ιουλίου 1974) στο νησί και κατέλαβε περίπου το 40% του Κυπριακού εδάφους.
   Ο Αγώνας του Κυπριακού λαού για την ανεξαρτησία του εκδηλώθηκε επανειλημμένα μετά τη κατάληψη του νησιού από τους Άγγλους (1878). Τον Ιανουάριο του 1950 έγινε παγκύπριο δημοψήφισμα για την έκφραση της θέλησης του λαού, σχετικά με το μέλλον του νησιού, και το 95,7% του πληθυσμού ψήφισε υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα.

  Η παρελκυστική τακτική της Αγγλίας και τελικά η άρνησή της να ικανοποιήσει το αίτημα των Κυπρίων για φιλική ρύθμιση του Κυπριακού ζητήματος, οδήγησε σε εκδηλώσεις και συλλαλητήρια, τα οποία οι Άγγλοι αντιμετώπισαν σκληρά. Σε αλλεπάληλες συσκέψεις υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου αποφασίστηκε η οργάνωση ένοπλου αγώνα, που άρχισε την 1η Απριλίου 1955. Η ΕΟΚΑ (Εθνική  Οργάνωση Κυπριακού Αγώνα) με στρατιωτικό ηγέτη το συνταγματάρχη Γεώργιο Γρίβα, που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Διγενής, άρχισε τις επιθέσεις εναντίον διοικητικών αγγλικών υπηρεσιών και στρατιωτικών στόχων. Η αντίδραση των Άγγλων υπήρξε άμεση, αρχικά με διωγμούς, φυλακίσεις και σκληρά μέτρα και στις 15 Δεκεμβρίου 1955 έγινε η πρώτη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ ΕΟΚΑ και Άγγλων, με αποτέλεσμα να γίνει σκληρότερη η στάση των δυνάμεων κατοχής. Στις 9 Μαρτίου 1956 συνέλαβαν το Μακάριο και τον εξόρισαν στο νησί των Σεϋχελών (Ειρηνικός Ωκεανός) - όπου έμεινε ως τον Μάρτιο του 1957 - και ακολούθησαν θανατικές εκτελέσεις.
  Το Φεβρουάριο του 1957, η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με ψήφισμά της εξέφραζε την ''πεποίθηση ότι θα καταβληθούν προσπάθειες για την επίτευξη μίας ειρηνικής, δημοκρατικής και δίκαιης λύσης, σύμφωνα με το καταστατικό χάρτη των Ηνωμένων Εθνών''. Το Φεβρουάριο του 1959, άρχισε στη Ζυρίχη διάσκεψη (Αγγλίας-Ελλάδας) με συμμετοχή του Μακαρίου και του Φαζίλ Κιουτσούκ, ως εκπροσώπου των Τουρκοκυπρίων, που έληξε με την υπογραφή συμφωνίας, η οποία προέβλεπε την ίδρυση ανεξάρτητης δημοκρατίας της Κύπρου με την εγγύηση της Ελλάδας, της Αγγλίας και της Τουρκίας. Στους Τουρκοκυπρίους παραχωρήθηκαν δικαιώματα δυσανάλογα ως προς την αναλογία του πληθυσμού στο νησί. Ο Μακάριος επανήλθε στην Κύπρο ( 1 Μαρτίου 1959), και στις εκλογές που έγιναν τον Δεκέμβριο του 1959 εκλέχτηκε πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, με αντιπρόεδρο τον Κιουτσούκ. Τη νύχτα της 15ης προς τη 16η Αυγούστου του 1960, ο Άγγλος κυβερνήτης της Κύπρου σε ειδική τελετή διάβασε προκήρυξη της βασίλισσας της Αγγλίας, με την οποία δηλωνόταν ότι η Μεγάλη Βρετανία εγκατέλειπε την κυριαρχία της στο νησί. Την επομένη ο κυβερνήτης αναχώρησε και εγκαθιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία.
   Την κρίσιμη για τον ελληνισμό στιγμή της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και, ενώ η χούντα κατέρεε κάτω από το βάρος της εθνικής συμφοράς, ο πολιτικός κόσμος της Ελλάδας κάλεσε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να αναλάβει την πρωθυπουργία της χώρας.
   Μία νέα πορεία άρχιζε για την Ελλάδα, με κύριο στόχο την εδραίωση της δημοκρατίας. Με το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974, εγκαθιδρύθηκε στην Ελλάδα το πολίτευμα της προεδρευόμενης δημοκρατίας και η πολιτική ομαλότητα ολοκληρώθηκε με τη νομιμοποίηση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας.
   Μεγάλο επίτευγμα της περιόδου αυτής υπήρξε η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ : Ιδρύθηκε στις 25 Μαρτίου 1957 από έξι χώρες, Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο. Τον Ιανουάριο του 1972 προσχώρησαν στην ΕΟΚ η Μεγάλη Βρετανία, η Δανία και η Ιρλανδία, το Μάϊο του 1979 η Ελλάδα και τον Ιούνιο του 1985 η Πορτογαλία και η Ισπανία. Η ΕΟΚ έχει ως σκοπό να δημιουργήσει τις βάσεις για μία διαρκώς στενότερη συνεργασία των ευρωπαϊκών λαών και να εξασφαλίσει με κοινή δράση την οικονομική και κοινωνική πρόοδο των κρατών-μελών και τη σταθερή βελτίωση των όρων διαβίωσης των εργαζομένων. Τελικός στόχος είναι η παγίωση και διαφύλαξη της ειρήνης και της ελευθερίας). Οι σχετικές διαπραγματεύσεις είχαν αρχίσει από την κυβέρνηση Καραμανλή το 1961 και διακόπηκαν στα χρόνια της δικτατορίας. Μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν και το Μάϊο του 1979 υπογράφτηκε στην Αθήνα η ''συμφωνία ένταξης στην ΕΟΚ''. Η χώρα μας έγινε ισότιμο μέλος της Κοινότητας την 1η Ιανουαρίου 1981.

**Η Οικονομία**

   Αμέσως μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου άρχισε η προσπάθεια για την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας και πραγματοποιήθηκε σημαντική πρόοδος σε έργα υποδομής. Το 1950 η ''Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού'' (ΔΕΗ) αντικατέστησε τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και η ηλεκτροδότηση έχει καλύψει σήμερα όλη την Ελλάδα. Δημιουργήθηκαν μεγάλοι εθνικοί δρόμοι, που συνδέουν την Αθήνα με την Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τα Ιωάννινα και άλλες πόλεις, ενώ παράλληλα βελτιώθηκε και συμπληρώθηκε το οδικό δίκτυο που απλώνεται σε απρόσιτες προηγουμένως περιοχές.
 Εκσυγχρονίστηκαν οι λιμενικές εγκαταστάσεις και οι θαλάσσιες μεταφορές στο εσωτερικό πραγματοποιούνται με άνετα μεγάλα πλοία. Η εμπορική παντοπόρος ναυτιλία αναπτύχθηκε με αλματώδη ρυθμό και το 1977 είχε καταλάβει τη δεύτερη θέση στην παγκόσμια εμπορική ναυτιλία (με πρώτη την Αγγλία στον ευρωπαϊκό χώρο) πριν από τον πόλεμο βρισκόταν στην ένατη θέση. Τα παλαιά αεροδρόμια εκσυγχρονίστηκαν και κατασκευάστηκαν πολλά νέα. Η εκβιομηχάνιση της χώρας παρουσίασε σημαντική άνοδο, όχι όμως σε σημείο ανταγωνιστικό με άλλες χώρες της δυτικής Ευρώπης.
   Την ίδια περίοδο, παρά τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου σε σχέση με τα προπολεμικά χρόνια, η διαφορά των συνθηκών ζωής μεταξύ του πληθυσμού των αστικών κέντρων και των αγροτικών περιοχών ήταν μεγάλη. Η μετακίνηση των κατοίκων, από τα ορεινά κυρίως χωριά προς την πρωτεύουσα και τις άλλες μεγάλες πόλεις, που είχε αρχίσει από τα χρόνια του πολέμου πραγματοποιήθηκε με γοργούς ρυθμούς. Ο πληθυσμός των πόλεων αυξήθηκε υπέρμετρα, με αποτέλεσμα την υπεραπασχόληση και την ανεργία, που στη δεκαετία 1961-1971 έφτασε στο 17% του ενεργού πληθυσμού. Μέσα σ' αυτές τις συνθήκες η μετανάστευση στο εξωτερικό έλαβε δραματικές διαστάσεις. Υπολογίζεται ότι στα χρόνια αυτά περίπου ενιακόσιες χιλιάδες Έλληνες Μετανάστευσαν στην Αμερική, στην Αυστραλία ή πήγαν να εργαστούν σε χώρες της δυτικής Ευρώπης (κυρίως στη δυτική Γερμανία).

   Το μεταναστευτικό ρεύμα ανακόπηκε μετά το 1975 και αρκετοί από τους μετανάστες έχουν επιστρέψει στην Ελλάδα. Τα προβλήματα εν τούτοις της ελληνικής οικονομίας υπάρχουν ακόμη και για την ανάκαμψή της έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες - όχι πάντοτε καρποφόρες - από τις κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας.



 

Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2013

''Η...ΟΜΙΛΗΤΡΙΑ..'', ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΑΤΖΗΚΥΠΡΑΙΟΥ

 

''Επειδή η ζωή μας...
χωρίς αγάπη και γέλιο..
είναι καμμένο χαρτί..''
                                              ''Η..Ομιλήτρια..''
Του Γιώργου
Χατζηκυπραίου

     Πριν λίγες μέρες είχε πάρει την πρόσκληση και δεν ήξερε καλά-καλά ποιός του την είχε στείλει και για ποιό λόγο. Μιά άγνωστη ομιλήτρια, Χρύσα Αδαμοπούλου, σε μιά αίθουσα, στου διαόλου τη μάνα..Το ξανασκέφτηκε και υπέθεσε ότι θα πρέπει νά 'γινε κάποιο λάθος και μπήκε το όνομά του στη λίστα με τους κόπανους, που έτρεχαν σε κάτι τέτοια απογευματινά που σου πέφτει η μασέλα απ' το χασμουρητό. Η τύπισσα ήταν φιλόλογος και θα παρουσίαζε, λέει, τις νέες τάσεις της αστικής ποίησης. Τρίχες, δηλαδή, για αργόσχολους ! Αν το κείμενο δεν στάζει πάθος και επανάσταση, δεν κάνει ούτε για προσάναμμα στο τζάκι. Δεν μας φτάνει που μαζεύτηκαν όλοι οι μπούληδες για να μας κυβερνήσουν χωρίς να έχουν ιδέα τί πει μεροκάματο, ήρθαν κι οι αργόσχολοι να μας μιλήσουν γι' αστική ποίηση..! Δηλαδή, ρομάντζα της δεκάρας για βαριεστημένες νοικοκυρές και αδερφάρες...
    Είπε μιά φορά να πάρει το κωλόχαρτο και να το πετάξει στα σκουπίδια, αλλά το ξανασκέφτηκε...
   - Δε βαρυέσαι...Ετσι κι αλλιώς δεν έχω να κάνω τίποτα μεθαύριο. Αντί να πάω σε κανένα ηλίθιο θέατρο και να πετάω τα λεφτά μου, δεν κάνω μιά βόλτα από την αίθουσα ''Κίμων Μπασδραβάνης'', να χαζέψω τις κλώσσες και τις αδερφές ; Αν έχω κέφι θα κάνω και τίποτα ''αιχμηρές'' ερωτήσεις και τους κάνω άνω-κάτω εκεί μέσα..!
   Ευθύμησε με τη σκέψη του ότι θα προβοκάριζε τη φλύαρη χαμούρα και άφησε την πρόσκληση πάνω στο τραπεζάκι της εισόδου. Πάλι καλά. Το είχε ξεχάσει εντελώς και βλέποντάς το, καθώς γύρισε από τη δουλειά του, μεγάλωσε η επιθυμία του να στήσει ένα ανώδυνο καυγαδάκι..! Του τα είχαν πρήξει στο γραφείο δυό γριές καρακάξες που ήθελαν σώνει και καλά να πάρουν δάνειο για να πάνε στα Φίτζι..!
 - Ρε καλές μου, ρε χρυσές μου, δεν δίνουμε πια τέτοια δάνεια..
  Τίποτα ! Σηκώθηκαν και πήγαν στον Διευθυντή κι έκαναν σαν τρελές για να πάρουν το ''δανειάκι''. Τελικά αποκαλύφθηκε ότι ήθελαν να πάνε ως εκεί για να σκορπίσουν την τέφρα του αποθανόντος συζύγου της μιάς, που το είχε αφήσει τελευταία επιθυμία. Η άλλη ήθελε να την συνοδέψει μπας και πεθάνει, η χήρα, στα ξένα, για να υπάρχει κάποιος χριστιανός να φέρει πίσω το κουφάρι...
   Λες και είχε κάνει συμβόλαιο η ίδια ότι δε θα πέθαινε..! Αφού κι οι δυό τους είχαν περάσει πια το προσδόκιμο της ζωής εδώ και μία δεκαετία.

   Τελικά πείστηκαν να σκορπίσουν την τέφρα στο Τρίκερι που είχε εξοχικό η χήρα, γιατί, λέει, ο καλός Θεούλης θα έπαιρνε την τέφρα του μακαρίτη και θα την πήγαινε τσιφ στα Φίτζι σαν ταχυδρόμος, μιας και θα γούσταρε πολύ την τρέλα του αποθανόντος μερακλή..
   Με τούτα και με κείνα είχε χάσει μισή μέρα να προσπαθεί να πείσει τις Καπνικαρέες ότι αν τους έδινε τέτοιο δάνειο, θα τον έστελναν να φυλάει πρόβατα στο Καρπενήσι. Χώρια που τα νεύρα του είχαν γίνει σαν τις τιράντες του Σαββόπουλου..
   Γύρισε στο σπίτι και πέταξε τα κλειδιά στο τραπεζάκι της εισόδου. Αυτά χτύπησαν την πρόσκληση που είχε παρατημένη από προχθές και έπεσαν όλα κάτω, μαζί με το ξεσκονόπανο που είχε ξεχάσει εκεί πάνω η Μανιάνα, η γυναίκα που είχε αναλάβει την διάσωσή του από τέτανο, λόγω της υπερσυγκέντρωσης μικροβίων. Σήκωσε τα κλειδιά, το προσκλητήριο και σκέφτηκε ότι το κάζο με τις μπαμπόγριες θα το πλήρωνε η αστικοβλάμμένη φιλόλογος και το ''προβληματισμένο'' ακροατήριό της..
   Ντύθηκε σαν διανοούμενος του '80 και ξεκίνησε για τα Πετράλωνα που ήταν η αίθουσα ''Κίμων Μπασδραβάνης''. Έφτασε μισή ώρα νωρίτερα. Έτσι για να γραδάρει το κοινό. Δεν είχε πολύ κόσμο. Μάλλον το σόϊ της ομιλήτριας και κάποιοι αργόσχολοι που δεν ήθελαν να γυρίσουν στο σπίτι, μπας και γλυτώσουν την γκρίνια της συμβίας. Το σχέδιο έδειχνε να μπατάρει. Άντε να πιάσεις κουβέντα μ' αυτούς του βαρυεστημένους. Κατά πάσα πιθανότητα θα τους έπαιρνε ο ύπνος τα πρώτα πέντε λεπτά. Ετοιμάστηκε να φύγει. Το πράγμα είχε χάσει το ενδιαφέρον του. Εκείνη τη στιγμή όμως μπήκε η ομιλήτρια και ντράπηκε να φύγει μπροστά στα μούτρα της.
  Όλα κι όλα ! Μια κάποια αγωγή την έχει...
     Αυτή ανέβηκε στο βήμα και απόθεσε ένα πάκο χαρτιά στο αναλόγιο. Ύστερα σήκωσε το κεφάλι και κοίταξε το (όχι και τόσο πολυπληθές) κοινό...
   Τότε την γνώρισε...
- Μα αυτή είναι η Χρύσα..!! Το Χρυσάκι μου..! Ο πιο τρελλός έρωτας της ζωής του. Αδαμοπούλου την έλεγαν. Πώς του ξέφυγε αυτή η λεπτομέρεια ; Γι' αυτό δεν την έβρισκε ; ! Αυτός την έψαχνε σαν Φωτιάδου. Να έκανε τόσο λάθος ή να της έμοιαζε τόσο πολύ ;! Βέβαια είχαν περάσει και τόσα χρόνια...Αλλά δεν μπόρεσε ποτέ να την ξεχάσει..Όποτε την σκέφτονταν η καρδιά του τινάζονταν στο στήθος του σαν τρομαγμένο βατράχι.
   Περίμενε υπομονετικά να τελειώσει την ομιλία της για να την πλησιάσει. Ούτε κατάλαβε τί έλεγε. Κοιτούσε τα μάτια της, τα χείλια της, τα χέρια της και σιγουρεύονταν όλο και πιο πολύ ότι ήταν αυτή...
   Όταν τελείωσε, την πλησίασε διστακτικά και της είπε δειλά :
- Συγνώμη, μήπως παλιότερα σας έλεγαν..Φωτιάδου ;...
  Καταντράπηκε με το ηλίθιο ύφος του και την εξίσου ηλίθια ερώτησή του.
  Η απάντηση όμως τον δικαίωσε απόλυτα.
- Ναι. Φωτιάδου και συ είσαι ένα τέρας που με ξέχασε..!
- Εγώ ;;! Εγώ !! Σε ψάχνω τόσα χρόνια Φωτιάδου και μου βγήκες Αδαμοπούλου ! Σεσημασμένη είσαι ;..
- Οχι. Παντρεύτηκα αλλά μετά έμεινα χήρα..Ύστερα πού να τ' αλλάζεις ;..
- Έλα μαζί μου..
   Την τράβηξε σε μιά αποθηκούλα γεμάτη με κουβάδες, σκούπες και ...τόνους σκόνη..
- Πού με πας ; Είναι γεμάτο σκόνη..
- Θα τους φέρω την Μανιάνα να καθαρίσει..
- Μπά ;! Η γυναίκα σου ;..
- Όχι, η παραδουλεύτρα μου. Εσύ θα γίνεις η γυναίκα μου..
  Την αγκάλιασε και την έσφιξε πάνω του με δύναμη, σφραγίζοντας τα χείλη της με ένα δυνατό φιλί. Αυτή εγκαταλείφθηκε στην αγκαλιά του βάζοντας τα χέρια της μέσα στις τσέπες του σακακιού του, όπως το συνήθιζε όταν ήταν νεαρούλια.
   Όταν την άφησε, προσπάθησε να συνέλθει και να ανακτήσει ξανά τον έλεγχο του εαυτού της.
- Μα, δεν με ρώτησες..
- Σε ρώτησα ! ΄Ρώτησα τα μάτια σου και μου είπαν ''ναι''. Ρώτησα τα χειλάκια σου και ξετρελάθηκαν απ' την χαρά τους. Ρώτησε τώρα και σύ την καρδιά σου. Θέλει ;..
- Ναι...Θέλει. Κι αυτή μαζί μ' όλα τ' άλλα. Ποτέ δεν έπαψα να σ' αγαπώ. Αλλά αυτή η Μανιάνα θα πάρει δρόμο. Εγώ θά 'μαι τώρα η νοικοκυρά στο σπίτι μας.
- Α ρε Μανιάνα..Τί όνειρο νά 'βλεπες χθες βράδυ ;! Δε βαρυέσαι..Θα την συστήσω στην αίθουσα ''Κίμων Μπασδραβάνης''...

                                                                    Τέλος...



 

 
 

Τετάρτη, 24 Ιουλίου 2013

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ,ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ : Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ (Β' ΜΕΡΟΣ)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ
ΙΣΤΟΡΙΑ                       ΙΩΑΝΝΗΣ
                     ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ :
Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ
ΕΞΟΥΣΙΑΣ                            


**Τα Στρατιωτικά**

    Στο στρατιωτικό τομέα στόχος του Κυβερνήτη ήταν να συγκροτηθεί τακτικός στρατός για να εκκαθαρίσει τη Στερεά από τα λείψανα των τουρκικών φρουρών, επειδή υπήρχε σαφής ένδειξη ή προσδοκία ότι στα συζητούμενα ακόμη σύνορα του νέου κράτους θα περιλαμβάνονταν εκείνες οι περιοχές που είχαν ελευθερωθεί με ελληνικές δυνάμεις. Γι' αυτό, μόλις έφτασε στην Ελλάδα, αναδιοργανώνει το στρατό, τον χωρίζει σε χιλιαρχίες και για τη μελλοντική στελέχωσή του ιδρύει στρατιωτική σχολή, που ονόμασε ''Λόχο των Ευελπίδων'' (1828). Συγχρόνως, με τη συνεργασία του Μιαούλη συντρίβει την πειρατεία, η οποία λυναινόταν τις ελληνικές θάλασσες και εξέθετε το νεαρό κράτος. Το έργο της εκκαθάρισης της Στερεάς ολοκλήρωσε ο
Δημήτριος Υψηλάντης που τερμάτισε στην Πέτρα της Βοιωτίας (12-13 Σεπτεμβρίου 1829) τον ένοπλο αγώνα τον οποίο οκτώ χρόνια νωρίτερα είχε αρχίσει ο αδελφός του Αλέξανδρος στον Προύθο.
**Η Εξωτερική Πολιτική**

    Την εξωτερική πολιτική χειριζόταν ο ίδιος ο Καποδίστριας. Με αλλεπάλληλα υπομνήματα προς τους πρεσβευτές, που συσκέπτονταν στον Πόρο, και προς τις κυβερνήσεις τους, εργάστηκε ακαταπόνητα για να επιτύχει, όσο μπορούσε, πλατύτερα σύνορα και πλήρη ανεξαρτησία. Προς την κατεύθυνση αυτή τον βοηθούσε, όπως είδαμε, ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1828-29) που ανάγκασε και τις άλλες Δυνάμεις να συνυπογράψουν το πρωτόκολλο της 22 Μαρτίου 1829 (Ίδρυση αυτόνομου Ελληνικού κράτους ως την γραμμή Παγασητικού-Αμβρακικού) και ύστερα την Τουρκία να αποδεχτεί τα γενόμενα με τη Συνθήκη της Ανδριανούπολης, 14 Σεπτεμβρίου 1829.
   Σε δεύτερη φάση η αγγλική και η γαλλική διπλωματία πρότειναν πλήρη ανεξαρτησία για το νέο κράτος, γιατί έτσι με την πλειοδοσία τους αυτή θα έπαιρναν ένα μέρος από την ευγνωμοσύνη του Ελληνικού λαού. Έτσι υπογράφτηκαν τα πρωτόκολλα της 3ης Φεβρουαρίου 1830, που πρόβλεπαν Ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος με στενότερα όμως σύνορα σε σχέση με εκείνα του 1829 (στη γραμμή Μαλιακού-Αχελώου) και εκλογή του Λεοπόλδου του Σαξ-Κοβούργου ως βασιλέα.
    Ο Λεοπόλδος όμως παραιτήθηκε γιατί οι Δυνάμεις ιδιαίτερα η Αγγλία, δεν ανταποκρίθηκαν ικανοποιητικά στους όρους του για διεύρυνση των συνόρων, για εγγύηση της ανεξαρτησίας του νέου κράτους και για οικονομική ενίσχυσή του.
   
**Η ΑΝΤΊΔΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗ**


     Ο ΑΓΩΝΑΣ του Καποδίστρια άρχισε να δυσχεραίνεται από τη δημιουργία εσωτερικής αντιπολίτευσης. Οι αιτιάσεις συγκεντρώνονταν σε δύο θέματα : κατηγορούσαν τον Κυβερνήτη για αυταρχικότητα και ζητούσαν Σύνταγμα. Πολλοί είχαν προσωπικά παράπονα είτε γιατί με τα μέτρα εσωτερικής πολιτικής του Καποδίστρια βλάπτονταν τα συμφέροντά τους.
    Πιο συγκεκριμένα η διοικητική διαίρεση της χώρας σε διαμερίσματα όπου ο Καποδίστριας τοποθετούσε κυβερνητικούς επιτρόπους της δικής του εκλογής, η οργάνωση του φορολογικού συστήματος και των δικαστηρίων με τέτοιο τρόπο ώστε να παραμερίζονται από τα λειτουργήματα αυτά οι κοτσαμπάσηδες και άλλα μέτρα ανάλογα, έφεραν σε σύγκρουση τον Κυβερνήτη με τα κατεστημένα συμφέροντα. Επειδή δεν μπορούσαν να τον κατηγορήσουν άμεσα για τα μέτρα αυτά, μιλούσαν γαι αυταρχικότητα και απαιτούσαν Σύνταγμα.
   Ο Καποδίστριας συγκάλεσε την Δ' Εθνοσυνέλευση τον Ιούλιο του 1829 στο Άργος. Οι αντιπρόσωποι αφού άκουσαν λεπτομερή έκθεση του Κυβερνήτη για τα ''πεπραγμένα'' του, με ψήφισμά τους το επιδοκίμασαν αναδρομικά και επιπλέον τον εξουσιοδότησαν να συνεχίσει το έργο του.
   Οι αντίπαλοί του όμως όξυναν τον αντιπολιτευτικό αγώνα με όλα τα μέσα χρησιμοποιώντας κυρίως το σύνθημα ότι ζητούσαν Σύνταγμα, εφόσον αυτό το πρόσχημα έβρισκε απήχηση στην κοινή γνώμη. Όμως στην πραγματικότητα το αντικείμενο της αντιδικίας γι' αυτούς ήταν άλλο : διατήρηση ή απώλεια οριστική της εξουσίας. Το ζήτημα ήταν αν θα επικρατούσε ο Καποδίστριας που οργανώνοντας κεντρική εξουσία, στερούσε τους περιφερεικούς σφετεριστές από καθιερωμένα προνόμια ή θα επικρατούσαν αυτοί στις επαρχίες. Ο Καποδίστριας είχε μαζί του το λαό, κανένας δεν αρνείται την δημοτικότητά του. Για τον πραγματοποίηση όμως των στόχων του Καποδίστρια και για την αφαίρεση της εξουσίας από τους προκρίτους, η συμπαράσταση του λαού ήταν όρος αναγκαίος αλλά όχι επαρκής. Οι αντίπαλοί του προς το παρόν διέθεταν τους μηχανισμούς τοπικής εξουσίας και οικονομικές δυνατόητες. Και κινήθηκαν δυναμικά, προκάλεσαν τοπικές εξεγέρσεις και τελικά κατέληξαν στην δολοφονία. Την 27 Σεπτεμβρίου 1831 ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο, ενώ πήγαινε στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα.

   Πόσο μερίδιο είχαν στην εκληματική ενέργεια τα προσωπικά πάθη ή η αντίθεση στη δημιουργία ενιαίας κεντρικής εξουσίας είναι θέμα που συζητείται ακόμη από τους μελετητές οι οποίοι προσέχουν κυρίως τις αφορμές. Είναι όμως λυμένο για εκείνους που ζητούν τα αίτια.
   Ο Καποδίστριας επιχείρησε να δημιουργήσει κεντρική εξουσία και Κράτος Ελληνικό και δυσαρέστησε τους ισχυρούς στο εσωτερικό και το εξωτερικό. ( Η πρόσφατη επιστημονική έρευνα αναλύτει πιο βαθειά ακόμα και πιο δίκαια το έργο του Ι. Καποδίστρια, στο σύγγραμα ''Ι. Καποδίστριας και η Συγκρότηση του Ελληνικού Κράτους'', Θεσσαλονίκη 1983. Πρακτικά Επιστ. Συμποσίου, επιμέλεια Π. Πετρίδη).

**Η Κατάσταση στην Ελλάδα
μετά τη δολοφονία του
Καποδίστρια**

     Ύστερα από την δολοφονία του Κυβερνήτη επικράτησε περίοδος αναρχίας και εμφύλιου πολέμου. Για μερικούς μήνες συντηρήθηκαν στην εξουσία οι Καποδιστριακοί ως προσωρινή ''Διοικητική Επιτροπή'', με πρόεδρο τον Αυγουστίνο Καποδίστρια (1778-1857), αδελφό του Κυβερνήτη.
    Από τις αρχές του 1832 οι Αντικαποδιστριακοί συγκρότησαν και στρατιωτική δύναμη με έδρα την Περαχώρα (κοντά στον Ισθμό της Κορίνθου). Το Μάρτιο του 1832 οι αντικαποδιστριακές δυνάμεις πραγματοποίησαν εισβολή στην Πελοπόννησο. Ο Αυγουστίνος που ως άτομο αποτελούσε μόνο σκιά του νεκρού αδελφού του, έφυγε βιαστικά από το Ναύπλιο με ρωσικό πλοίο για την Κέρκυρα. Μαζί του πήρε το έγγραφο του Κυβερνήτη, τα οικογενειακά του κειμήλια και το λείψανο του αδελφού του.
     Στο διπλωματικό πεδίο οι προστάτιδες Δυνάμεις είχαν αποδεχτεί το Σεπτέμβριο του 1831 τις διαμαρτυρίες του Καποδίστρια για διεύρυνση των συνόρων και αναζήτησαν νέο βασιλιά, αφού ο Λεοπόλδος είχε παραιτηθεί. Στις 7 Μαρτίου 1832 υπόγραψαν συνθήκη για την ανακύρηξη του Οθωνα (1815-1867), πρίγκηπα της Βαυαρίας, ως ''Βασιλέα της Ελλάδος''. Παράλληλα η Ε' Εθνοσυνέλευση που είχε συνέλθει στο Άργος και στη συνέχεια στο Ναύπλιο, ψήφισε το ''Ηγεμονικό Σύστημα'' (στις 15 Μαρτίου 1832).
    Με τη Συνθήκη της Κωσταντινουπόλεως (Καλεντέρ Κιοσκ, 9-21 Ιουλίου 1832) η Τουρκία αναγνώριζε τα νέα σύνορα (Παγασητικού-Αμβρακικού) του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους.
   Η πράξη αυτή τερμάτιζε επίσημα τη δεκάχρονη πάλη του Ελληνικού Λαού. Ο μεγαλειώδης αγώνας  είχε δικαιωθεί, όχι όμως ανάλογα με τις θυσίες. Τα σύνορα του νέου κράτους ήταν ασφυκτικά, αφού έμειναν απέξω περιοχές που είχαν κρατήσει ένα μεγάλο μέρος από το βάρος του Αγώνα (π.χ. Σάμος, Χίος, Κρήτη). Το νέο κράτος είχε αναιμική οικονομία και σοβαρά κοινωνικά προβλήματα (π.χ. δε διανεμήθηκε ούτε αξιοποιήθηκε η εθνική γη, στατιές ολόκληρες αγωνιστών έμειναν ακτήμονες και σε λίγο θα καταφύγουν στη ληστεία για να ζήσουν). Το νέο κράτος άρχιζε την πορεία του με τη δολοφονία του πρώτου Κυβερνήτη και αποκτούσε βασιλιά, ''Σύνταγμα Ηγεμονικό'' και τρεις προστάτιδες δυνάμεις, δηλαδή θεσμούς που δεν είχαν ποτέ οι ραγιάδες επιζητήσει επίσημα και με τέτοιο νόημα.
   Μέσα σ' αυτές τις συνθήκες ο Ελληνισμός θα πορευτεί ολόκληρο το 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ου.
##Ιδού πώς αναγγέλλει η Γενική Εφημερίς της 30.9.1831 τη δολοφονία του Κυβερνήτη##

   ''Τρομερόν και φρικτόν άκουσμα. Μέγα και ανήκουστον δυστύχημα κατέλαβε την Ελλάδα. Άνδρες αιμάτων κατέβαψαν τας ανοσίους χείρας των εις το αίμα του Πατρός της Πατρίδας.
   Το πρωί της παρελθούσης Κυριακής, 27 του λήγοντος μηνός, ενώ η αείμνηστος Αυτού Εξοχότης εισήρχετο κατά το σύνηθες εις τον ενταύθα ναόν του Αγίου Σπυρίδωνος, δια να προσφέρη την πνευματικήν λατρείαν εις τον Ύψιστον εν μέσω του λαού, εις τον οποίον η παρουσία του λαού ενέπνεε την φιλοστοργικωτάτην παρηγορίαν και η ευσέβειά του, το παράδειγμα της ακροτάτης των αρετών, δύο αλιτήριοι, ο Κωσταντίνος και Γεώργιος Μαυρομιχάλαι, τον αφήρεσαν την ζωήν, και αφήρεσαν εκ μέσου του έθνους τον αγαπητόν αρχηγόν του. Οποία εκπληκτική λύπη και αδημονία κατεκυρίευσεν ευθύς όλους. Ποίοι κοπετοί και θρήνοι ανδρών, γυναικών και παίδων συνώδευσαν το λείψανον της αοιδήμου Α.Ε. εις το παλάτιον ! Ο λαός ιδών έμπροσθέν του προαχθείσαν την μεγίστην ανοσιουργίαν, εκινήθη εις τοσαύτην αγανάκτησιν, ώστε ο μεν πρώτος των εθνοκαταράτων τούτων πατροκτόνων έλαβεν ευθύς τα επίχειρα του τρομερού εγκλήματός των, ο δε έτερος δεν ήθελεν διαφύγει και αυτός την κοινήν οργήνα αν δεν έφθανε να καταφύγη εις τον οίκον του Κυρίου Αντιπρέσβεως της Γαλλίας, όστις τον παρέδωσεν ύστερον κατά ζήτησιν της Γερουσίας, δια να υποβληθή εις την αυστηρότητα της εθνικής δικαιοσύνης. Η πικρά αυτή είδησις διεδόθη εν ακαρεί εις όλην την πόλιν δια των κοινών γόων και αναστεναγμών.
   Μετά το φρικτόν και αιφνήδιον τούτο συμβεβηκός, η Γερουσία και οι Γραμματείς της Κυβερνήσεως συνήλθον ευθύς εις έκτακτον συνεδρίασιν δια να συσκεφθώσι περί του πρακτέου, όπως διαλαμβάνει το ΙΓ Άρθρον του Β' Ψηφίσματος της εν Άργει Δ' Εθνικής Συνελεύσεως.''

##Ο Καποδίστριας διηγείται στο μελλοντικό δολοφόνο του τις πρώτες εντυπώσεις του από την Ελλάδα##

   ''Εις το 1828 εις την Αίγινα επήγε ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης να επισκεφθεί τον Κυβερνήτη. Εφόρεσε τη λαμπρότερη ενδυμασία του, βουτημένη εις το μάλαμα. Εγελούσαν τα φορέματά του, εγελούσε η καρδιά του, διατί ο νέος είχε κλίση προς τον Κυβερνήτη. Τον εδέχθη αυτός ως πατέρας τον υιό, αλλά του είπε : ''Δεν σ' επαινώ δια τα φορέματά σου και πριν πατήσω τα χώματα τα Ελληνικά, και αφού ήλθα και είδα το επιβεβαιώθηκα, είναι καιροί να φορούμε όλοι ζώνη δερματένια, και να τρώμε ακρίδες και μέλι άγριο- είδα πολλά εις τη ζωή μου, αλλά σαν το θέαμα όταν έφθασα εδώ εις την Αίγινα, δεν είδα τι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το δει. Προείδα μεγάλο δυστύχημα δια την πατρίδα αν εσείς δεν θα είστε σύμφωνοι μαζί μου και εγώ με εσάς.''Ζήτω ο Κυβερνήτης, ο σωτήρας μας, ο ελευθερωτής μας'' εφώναζαν γυναίκες αναμαλλιάρες, άνδρες με λαβωματιές πολέμου, ορφανά γδυτά, κατεβασμένα από τις σπηλιές. Δεν ήταν το συναπάντημά μου φωνή χαράς, αλλά θρήνος. Η γη εβρέχετο από δάκρυα, εβρέχετο η μερτιά και η δάφνη του στολισμένου δρόμου από το γιαλό εις την Εκκλησία. Ανατρίχιαζα, μου έτρεμαν τα γόνατα, η φωνή του λαού έσχιζε την καρδιά μου, μαυροφορεμένοι γέροντες μου εζητούσαν να αναστήσω τους απεθαμένους τους, μανάδες μου έδειχναν εις το βυζί τα παιδιά τους και μου έλεγαν να τα ζήσω, και ότι δεν τους απέμειναν παρά εκείνα και εγώ, και με δίκαιο μου εζητούσαν όλα αυτά, διότι εγώ ήλθα και εσείς με παρακαλέσατε να οικοδομήσω, να θεμελιώσω κυβέρνησιν, και κυβέρνησις καθώς πρέπει, ζει, ευτυχεί τους ζωντανούς, ανασταίνει τους αποθαμένους διατί διορθώνει τη ζημία του θανάτου και της αδικίας. Δεν ζει ο άνθρωπος, ζει το έργο του, καρποφορεί, αν ο διοικητής είναι δίκαιος, αν το κράτος έχει συνείδηση, ευσπλαχνία, μέτρα σοφίας. Δύναμαι να κάμω εγώ όλα αυτά, και να δικαιολογήσω την παντοχή του κόσμου ; δύναμαι να πράξω μηδέν, χωρίς τη σταθερά ομοφροσύνη των πρώτων του τόπου ; δεν είναι κίνδυνος ότι τα αγαθοεργήματά τους εις τον αγώνα έχυσαν πλησμονήν ορέξεων, απαιτήσεων εις τα στήθη τους - πλησμονήν αφιλίωτη με τα γενικά καλά, με το κύρος της εξουσίας και με την ευτυχία του λαού. Αν ευρεθώμεν εις αντιλογίαν, αντίμαχοι εις το φρόνημα, ποίος θα μονομερήσει ; εγώ ή εκείνοι ; - Υιέ του Μαυρομιχάλη, δια να με τιμήσεις ήλθες ευμορφοστολισμένος, το εννοώ και σε αγαπώ, όθεν και σου ανοίγω την καρδία μου.
   Ήλθεν εις την πατρίδα σας ένας ομογενής περισσότερος, δεν ήφερα ξένους οπλοφόρους, συνοδεία μου έχω μόνο την πειθώ, τα φίλεργα, και τίμια γηρατεία. Όχι εσύ που είσαι νέος, αλλά οι πλέον, πλέον γέροντες δεν έχετε γνώση λευκαμένη από παλαιότητα καιρού.''
                                                                                                      Τερτσέτης, ''Άπαντα Γ'''



 

Δευτέρα, 22 Ιουλίου 2013

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ : Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ


ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ
ΙΣΤΟΡΙΑ
''Η πιο τραγική Πατρίδα
του Κόσμου, η Πατρίδα μου..''

ΙΩΑΝΝΗΣ
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
(1776-1831)
ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ :
Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ



  Όταν στις 6 Ιανουαρίου του 1828 ο Ιωάννης Καποδίστριας αποβιβάστηκε στην Ελλάδα ως Κυβερνήτης για να αρχίσει το οργανωτικό του έργο βρήκε μπροστά του ένα αληθινό χάος. Ήλθε στην πατρίδα του με μοναδική συνοδεία την πειθώ και αμέσως θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία ενός σύγχρονου κράτους. Πρώτο μέλημα του Κυβερνήτη ήταν να δώσει ισχυρή κυβέρνηση στον τόπο. Μετά προχωρεί στην αναδιοργάνωση της επαρχιακής διοίκησης και στην ανασύνταξη του στρατού και του στόλου. Με αυστηρές οικονομίες και με πνεύμα λιτότητας κατορθώνει ο Καποδίστριας να θέσει τις βάσεις και για την οικονομική ανόρθωση της χώρας. Ανασυγκροτεί τη γεωργία και την πλουτίζει με νέες καλλιέργειες, ανανεώνει την κτηνοτροφία, αναζωογονεί το εμπόριο και τη ναυτιλία, κόβει το πρώτο νόμισμα από άργυρο, το φοίνικα, μεταρρυθμίζει τη δασμολογική και φορολογική πολιτική. Στους τομείς της παιδείας και της δικαιοσύνης προσπαθεί να εμφυσήσει νέα πνοή. Δυστυχώς η δολοφονία του ανέκοψε την ανανεωτική προσπάθεια. Το κράτος μετά το θάνατο του Καποδίστρια εισέρχεται σε νέα περίοδο κλυδωνισμών.

**Η Κατάσταση στην επαναστατημένη Ελλάδα το 1828**

    Όπως ξέρουμε η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας με ψήφισμά της στις 3 Μαρτίου 1827 κάλεσε τον Ιωάννη Καποδίστρια να αναλάβει τη θέση του Κυβερνήτη με θητεία επτάχρονη.
   Ο Καποδίστριας είχε σταδιοδρομήσει στη διπλωματική υπηρεσία της Ρωσίας, όπου είχε φτάσει στο βαθμό του υπουργού των εξωτερικών. Είχε ευρωπαϊκή αναγνώριση.
   Το 1822 θεωρώντας ότι ήταν ασυμβίβαστη η θέση του με την επίσημη ρωσική πολιτική ζήτησε άδεια και ιδιώτευσε στην Ελβετία.
                                                ''...Πόλεις, κώμαι, χωρίαα κατεστραμμένα, ερείπια
                                                έρημα. Και μένει τούτο μόνο εις τον πολυπαθή
                                                 και θαυμάσιον τόπον, ο αρχαιότροπος των
                                               οικητόρων αυτού χαρακτήρ, και απόφασις αυτών
                                               ομόψυχος τε και άτρεπτος, μηδέποτε να υποστώσι
                                               τον τούρκικον ζυγόν, ουδ' άλλον ζυγόν ξένον
                                                                     οποιονδήποτε''
                                                                                                    Καποδίστριας,
                                                                                                      Υπόμνημα
                                                                                               31 Αυγούστου 1827


    **Ποιά κατάσταση βρήκε ο Καποδίστριας όταν έφτασε στην Ελλάδα.
 
     Τη νύχτα της 18ης Ιανουαρίου 1828 επιβαίνοντας στην αγγλική φρεγάτα ''Ουωροπάϊτ'', έφτασε στο Ναύπλιο ο εκλεγμένος από την Εθνοσυνέλευση Κυβερνήτης της Ελλάδας Ιωάννης Καποδίστριας. Τρία ξένα πολεμικά χαιρέτησαν την ελληνική σημαία με κανονιοβολισμούς. Είναι η πρώτη περίπτωση αποδόσεως επισήμων τιμών εκ μέρους των Ευρωπαϊκών Δυνάμεων, ενώ ο λαός επευφημούσε.
   Οι εκθέσεις των κυβερνητικών εκπροσώπων μιλούσαν για εσωτερική αποσύνθεση. Ο υπουργός των εσωτερικών Λόντος ανέφερε ότι ολόκληρη η διοίκηση είχε αποσυντεθεί και η κάθε περιοχή αγνούσε το κέντρο. Ο υπουργός των εξωτερικών και των ναυτικών παραπονέθηκε ότι η Ελλάς υπέφερε από την παρουσία των ξένων στόλων και των απογορευτικών διαταγών των τριών ναυάρχων για ελεύθερη ναυσιπλοία με την απειλή των τηλεβόλων. Το μικρό ελληνικό ναυτικό κυβερνούσε αυθαίρετα ο Κόχραν χωρίς να λογαριάζει την κυβέρνηση. Ο πόλεμος είχε επιφέρει βαθειές πληγές στο εμπόριο και οι κάτοικοι των νησιών μόλις που ζούσαν.
   Ο υπουργός των Οικονομικών ανέφερε ότι τα έσοδα του κράτους ήταν μηδαμινά.
                                                                                                       Μέντελσον -Μπαρτόλδυ,
                                                                                              Ιστορία Ελληνικής Επαναστάσεως.
                                                                        ***
    
   Όταν προσκλήθηκε λοιπόν από τους συμπατριώτες του για το αξίωμα του Κυβερνήτη και αφού αποδέχτηκε τη βαρύτατη ευθύνη να δημιουργήσει κράτος πάνω στα ερείπια της επανάστασης και του εμφύλιου πολέμου, θεώρησε αναγκαίο να επισκεφτεί τις ευρωπαϊκές αυλές για να διερευνήσει τις διαθέσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στο νέο Ελληνικό Κράτος. Η υποδοχή που βρήκε, ιδιαίτερα στην Αγγλία, ήταν ψυχρή επειδή πολλοί τον θεωρούσαν πράκτορα των ρωσικών συμφερόντων λόγω των δεσμών του με τη Ρωσία.
   Στις 6 Ιανουαρίου του 1828 έφτασε στο Ναύπλιο. Ο λαός τον περίμενε σαν σωτήρα και είχε στηρίξει τις ελπίδες του σ' αυτόν που ήρθε με άριστες διαθέσεις να βάλει τάξη στο χάος. Βρήκε τη χώρα ερειπωμένη και το λαό καθημαγμένο. Οικονομία, διοικητική μηχανή, δικαιοσύνη, στρατός, νομοθεσία, εκπαίδευση, θεσμοί - που θεμελιώνουν ένα κράτος - ήταν ανύπαρκτοι ή διαλυμένοι. Και αντίστροφα, υπήρχαν από μακρόχρονη παράδοση καθιερωμένοι τοπικοί θεσμοί που θα αντιστρατεύονταν αργά ή γρήγορα την οργάνωση κεντρικής εξουσίας : η είσπραξη των φόρων και η απονομή δικαιοσύνης σε τοπικό-επαρχιακό επίπεδο ήταν από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας στα χέρια των προκρίτων, που δε θα ήταν πρόθυμοι να παραιτηθούν από τα προνόμιά τους.
   Από τους αγωνιστές οι πιο πολλοί - οικονομικά κατεστραμμένοι, αποκομμένοι από τα ειρηνικά έργα τους και άνεργοι - λιμοκτονούσαν ή κατέφευγαν στη ληστεία. Στη θάλασσα η πειρατεία είχε ενταθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε διαμαρτύρονταν έντονα οι ναυτικές δυνάμεις που ενδιαφέρονταν βέβαια για τα εμπορικά συμφέροντα των υπηκόων τους (Άγγλοι, Γάλλοι, Αυστριακοί).
   Τέλος, οι δυνάμεις του εχθρού κρατούσαν ακόμη πολλές περιοχές της χώρας. Ο Ιμπραήμ λεηλατούσε ακόμη τη νοτιοδυτική Πελοπόννησο και οι Τούρκοι τη Στερεά. Τα σύνορα του νέου κράτους δεν είχαν ακόμη προσδιοριστεί, υπήρχε όμως η προσδοκία ότι οι Δυνάμεις θα διαπραγματεύονταν με το σουλτάνο τα σύνορα και τη μορφή ανεξαρτησίας του νέου κράτους. Οι αντιπρόσωποι των Δυνάμεων (Αγγλίας - Γαλλίας - Ρωσίας) συσκέπτονταν για τα θέματα αυτά σε επίπεδο προσβευτών (Πρεσβευτική διάσκεψη στον Πόρο) και σε επίπεδο υπουργών (Διάσκεψη του Λονδίνου). Οι εργασίες των συσκεπτομένων προχωρούσαν αργά..τις επιτάχυνε ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1828-29) κι έτσι υπογράφτηκε το πρωτόκολλο του Λονδίνου (22 Μαρτίου 1829). Ο σουλτάνος ήταν ανένδοτος ως την ώρα που τον πίεσε η παρουσία του ρωσικού στρατού στην Ανδρινούπολη, οπότε δέχτηκε τα γενόμενα (14 Σεπτεμβρίου 1829), αν και ακόμη δε γινόταν λόγος για κράτος με πλήρη ανεξαρτησία.
    Αναμφίβολα η εκλογή του Καποδίστρια σήμαινε ότι οι Έλληνες πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες, προσωρινά έστω, παραμέριζαν τις κομματικές, προσωπικές και άλλες αντιδικίες και αναγνώριζαν ότι ο Κυβερνήτης διέθετε το απαραίτητο για τις περιστάσεις κύρος. Η απόφαση εξάλλου της της εθνοσυνέλευσης για επταετή θητεία του Κυβερνήτη αποκάλυπτε διάθεση να μείνει η εκτελεστική εξουσία απερίσπαστη από εκλογικές αναμετρήσεις για σεβαστό χρονικό διάστημα.
   Ο Καποδίστριας διέθετε σπάνια διπλωματική εμπειρία κι έφερνε την υπόσχεση οικονομικής βοήθειας από τη Γαλλία και τη Ρωσία. Η Γαλλία προθυμοποιήθηκε να στείλει και ένα εκστρατευτικό σώμα που - ανεξάρτητα από τις διπλωματικές σκοπιμότητες της αποστολής και τις στρατιωτικές υπηρεσίες για την απομάκρυνση του Ιμπραήμ - η παρουσία του ήταν ευγερτική και από πλευρά οικονομική, γιατί οι γάλλοι στρατιώτες επιδόθηκαν και σε έργα ειρηνικά : γεωργική καλλιέργεια υποδειγματική για τους έλληνες αγρότες, τεχνικά έργα κ.α.
 
**Το Ανορθωτικό έργο του Κυβερνήτη**
 
** Η Διοίκηση**
   Η κατάσταση που προδιαγράψαμε προδίκαζε και τις προτεραιότητες των προσπαθειών του Καποδίστρια.
   Στηριγμένος στην απόφαση για την επτάχρονη θητεία που του εμπιστεύτηκε η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, ο Καποδίστριας έπεισε τη Βουλή να αυτοδιαλυθεί, αφού πρώτα ψήφισε, στις 18 Ιανουαρίου 1828, ένα νέο κυβερνητικό σύστημα, την Προσωρινήν Διοίκησιν της Επικρατείας που αντιστοιχούσε μ' ένα είδος Προεδρικής Δημοκρατίας, με την εξουσία των εκτάκτων περιστάσεων. Το κυριότερο στοιχείο της μεταβολής ήταν ότι η νομοθετική εξουσία συγκεντρώθηκε στο πρόσωπο του Κυβερνήτη, που θα την ασκούσε με την βοήθεια του Πανελληνίου, ενός γνωμοδοτικού 27μελούς οργάνου, χωρισμένου σε τρία τμήματα (οικονομίας, εσωτερικών και πολέμου). Ένας Γραμματεύς της Επικράτειας (Πρωθυπουργός) θα προσυπέγραφε μαζί με τον Κυβερνήτη τα ψηφίσματα και την αλληλογραφία. Πρώτος Γραμματεύς της Επικράτειας διορίστηκε ο ιστορικός Σπυρίδων Τρικούπης. Συγχρόνως με τη διάλυση της βουλής ο Κυβερνήτης υποσχέθηκε ότι θα διενεργούσε σύντομα εκλογές για ανάδειξη νέας Εθνικής Συνέλευσης.
   Αμέσως ο Καποδίστριας οργανώνει προσωρινή διοικητική μηχανή στην Πελοπόννησο και στα νησιά. Στη Στερεά δεν ήταν δυνατό να γίνει το ίδιο, γιατί συνεχίζονταν οι πολεμικές επιχειρήσεις. Στους επιτρόπους, που ήταν νέος θεσμός (κάτι ανάλογο με τους σημερινούς νομάρχες) ανέθεσε τη φροντίδα για την προστασία των πολιτών από τις αυθαιρεσίες των διοικητικών οργάνων και για την ασφάλειά τους. Για τις κοινότητες διατήρησε το θεσμό των δημογερόντων. Καθιέρωσε όριο ηλικίας το 25ο για τους εκλογείς και το 35ο για τους αιρετούς άρχοντες, των οποίων ενίσχυσε τις εξουσίες. Κυκλοφόρησε γενικές, ειδικές και απόρρητες οδηγίες για να διευκολύνει τις αρχές στο έργο τους και επισκέφθηκε πολλές περιοχές για να γνωρίσει από κοντά τις ανάγκες τους. Η αντιπολίτευση, που άρχισε να σχηματίζεται τότε, κατηγόρησε τον Καποδίστρια ότι επιχειρεί προεκλογική περιοδεία για να επηρεάσει τους εκλογείς στην ψηφοφορία για την Δ' Εθνοσυνέλευση.

**Προσπάθειες για ανόρθωση
της Οικονομίας**

    Έχοντας υπόψη μας την κατάσταση που βρήκε ο Καποδίστριας στην Ελλάδα, πρέπει να δεχτούμε τη γνώμη του καθηγητή Ανδρεάδη που γράφει ότι : ''Ο Καποδίστριας εν τη δημοσιονομική αυτού πολιτική αναφαίνεται μέγας''.
   Παρόλο που ο κυβερνήτης βρήκε την οικονομία της χώρας σε σημείο αποσύνθεσης, τις κοινωνικές ανάγκες τεράστιες, τον πόλεμο να συνεχίζεται καταστρεπτικός και τις Δυνάμεις απρόθυμες να του χορηγήσουν δάνειο, πέτυχε με την οικονομία στη διοίκηση, τη μικρή αύξηση των εσόδων και τις εισφορές από Έλληνες και φιλέληνες του εξωτερικού που οφείλονταν κυρίω στις προσωπικές του γνωριμίες, να ανορθώσει τα οικονομικά του νεοσύστατου κράτους και να προχωρήσει στην αναστήλωση των ερειπίων.
    Πόση σημασία έδινε στην οικονομία φαίνεται και από το εξής : θεώρησε απαραταίτητη την ίδρυση πιστωτικού ιδρύματος, της ''Εθνικής χρηματιστικής Τραπέζης'', και έκοψε νόμισμα, το φοίνικα, για να αντικαταστήσει τα ποικίλα νομίσματα που κυκλοφορούσαν τότε.
   Παρά τις προσπάθειές του στον τομέα αυτό, ακόμη και με προσωπικές οικονομικές θυσίες, η αντιπολίτευση τον κατηγόρησε γιατί δεν έκανε διανομή των εθνικών γαιών. Όμως, μιά τέτοια απόπειρα με τις τότε συνθήκες, θα κατέληγε σε αποτυχία διότι : ή θα χρέωνε υπερβολικά τους φτωχούς αγωνιστές που, μη μπορώντας να πληρώσουν, θα αναγκάζονταν να καταφύγουν στους τοκογλύφους ή θα έπαιρναν τα κτήματα οι οικονομικά ισχυροί, δηλαδή οι κοτσαμπάσηδες και ίσως και ξένοι. Τη διανομή εμπόδιζαν άλλωστε και οι Δυνάμεις, γιατί μεγάλο μέρος των κτημάτων ήταν υποθηκευμένο για τα δάνεια του 1824 και 1825.

**Εκπαίδευση**

   Ιδιαίτερη σημασία απέδιδε ο Καποδίστριας στην παιδεία του λαού. Γι' αυτό κάλεσε τον συμπατριώτη του φιλόλογο Αντρέα Μουστοξύδη (1785-1860) για την οργάνωση της παιδείας. Ο Καποδίστριας πίστευε ότι, για να θεμελιωθεί σωστά το οικοδόμημα της παιδείας, πρέπει να στηριχτεί πρώτα σε γερή στοιχειώδη εκπαίδευση, και πάνω σ' αυτή τη θεωρητική βάση αρχίζει την εφαρμογή των σχεδίων του από τον πρώτο κιόλας χρόνο που φτάνει στην Ελλάδα. Τον Οκτώβριο του 1828 ιδρύει το Ορφανοτροφείο της Αίγινας, στο οποίο θα περιθάλψει 600 απροστάτευτα παιδιά του πολέμου και θα ενσωματώσει τρία αλληλοδιδακτικά και τρία ελληνικά σχολεία καθώς και πολλά χειροτεχνεία. Τον Ιούνιο του 1829 άρχισε να λειτουργεί μέσα στο Ορφανοτροφείο της Αίγινας και το Πρότυπον Σχολείον για τους προχωρημένους μαθητές, που προορίζονταν για δάσκαλοι στα αλληλοδιδακτικά σχολεία. Τέλος, το Νοέμβριο του 1829 ιδρύεται στην Αίγινα το Κεντρικό Σχολείο, με τριετή φοίτηση, το οποίο θα προετοίμαζε αυτούς που θα ακολουθούσαν, στο μέλλον, ανώτερες σπουδές. Γενικότερα σε ολόκληρη τη χώρα παρατηρείται η αρχή μίας εκπαιδευτικής αναγέννησης.
   Στις αρχές του 1831, όπως μας πληροφορεί επίσημη έκθεση, λειτουργούσαν ήδη 121 επίσημα αλληλοδιδακτικά σχολεία με 10.000 μαθητές. Σ' αυτό πρέπει να προσθέσουμε και το Πρότυπον Αγροκήπιον της Τύρινθας με την προσαρτημένη σ' αυτό μικρή γεωργική σχολή. Συγχρόνως ιδρύεται τυπογραφείο, Μουσείο Αρχαιοτήτων και Εκκλησιαστική Σχολή. Όλα αυτά, που έγιναν σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια, ήταν ένα σημαντικό επίτευγμα. Η αντιπολίτευση εν τούτοις τον θεώρησε ''φωτοσβέστη'', γιατί ο Καποδίστριας θεωρούσε εκτός πραγματικότητας την ίδρυση Πανεπιστημίου, αφού αυτοί που θα σπούδαζαν δεν είχαν περάσει από τη Μέση Παιδεία και ακόμη δεν υπήρχαν οι κατάλληλοι άνθρωποι για να στελεχώσουν ένα ανώτατο ίδρυμα.

**Δικαιοσύνη**

   Ο Καποδίστριας θεωρούσε τη δικαιοσύνη βασικό θεσμό της Πολιτείας. Για την καλή οργάνωση και λειτουργία της κάλεσε ειδικούς, οι οποίοι είχαν σπουδάσει στο εξωτερικό. Ανάμεσά τους ήταν ο αδελφός του Βιάρος (1774-1842), ο Ιωάννης Γεννατάς (1777-1847) και ο ηπειρώτης Χριστόδουλος Κλονάρης (+1845). Με βάση τις απόψεις και τις οδηγίες του Κυβερνήτη συντάχτηκε και εκδόθηκε το Δεκέμβριο του 1828 το ψήφισμα ''Περί διοργανισμού των δικαστηρίων'' το οποίο αναγνωρίζει τη σύζευξη του βυζαντινού και του εθιμικού δικαίου. Σύμφωνα μ' αυτό συγκροτήθηκαν ειρηνοδικεία στις κωμοπόλεις, πρωτόκλιτα δικαστήρια (πρωτοδικεία) στις έδρες των νομών, ένα εμποροδικείο στη Σύρο και ορισμένα ανέκκλητα κριτήρια (εφετεία). Στη συνέχεια ιδρύθηκε Ανώτατο ακυρωτικό Δικαστήριο που δεν πρόλαβε να λειτουργήσει. Δημοσιεύτηκε επίσης ο πρώτος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (1830). Η σφοδρότητα με την οποία αντιμετωπίζει τον Καποδίστρια η αντιπολίτευση, τον ανάγκασε να συστήσει εξαιρετικό (έκτακτο) δικαστήριο για παραβάσεις των υπαλλήλων του κράτους, να δώσει υπερβολικά δικαιώματα στην αστυνομία, να περιορίσει την ελευθερία του τύπου και γενικά να πλήξει το γόητρο της δικαιοσύνης. Μπορεί να πει κανείς ότι οι κατηγορίες για υποταγή των οργάνων της διοίκησης στο καθεστώς δεν απέχουν και πολύ από την αλήθεια. Έχει όμως σημασία το κίνητρο : ήταν ανάγκη να συγκροτηθεί κράτος οργανωμένο και ευνομούμενο.
   Πάντως για να γίνει μιά σωστή αποτίμηση του έργου του Καποδίστρια στον εσωτερικό τομέα, πρέπει, εκτός από τις αντιδράσεις της ντόπιας αντιπολίτευσης, να ληφθεί υπόψη ότι ο Κυβερνήτης είχε να παλέψει με ισχυρές δυνάμεις και στο εξωτερικό, όπου επίσημοι κύκλοι τον θεωρούσαν ''ρώσο ανθύπατο''.

συνεχίζεται...