Πέμπτη, 29 Δεκεμβρίου 2016

ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΚΛΑΒΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ..."Στη Δυτική Αφρική, το κακάο είναι μία από τις βασικές καλλιέργειες για εξαγωγή. Το 60% των εσόδων της Ακτής Ελεφαντοστού από εξαγωγές προέρχεται από κακάο..."


Παιδική σκλαβιά στη βιομηχανία της σοκολάτας

Στη Δυτική Αφρική, το κακάο είναι μια από τις βασικές καλλιέργειες για εξαγωγή. Το 60% των εσόδων της Ακτής Ελεφαντοστού από εξαγωγές προέρχεται από κακάο. Καθώς η βιομηχανία σοκολάτας έχει αναπτυχθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια υπάρχει ζήτηση για φθηνό κακάο. Κατά μέσο όρο, οι αγρότες που εργάζονται στις φυτείες κακάο κερδίζουν λιγότερα από $ 2 την 
ημέρα, ένα εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας. Και συχνά καταφεύγουν στη χρήση της παιδικής εργασίας για να διατηρήσουν τις τιμές τους ανταγωνιστικές. Τα παιδιά είναι τα κύρια θύματα της ακραίας φτώχειας και αρχίζουν να εργάζονται από πολύ νεαρή ηλικία για να βοηθήσουν τις οικογένειές τους. Πολλά παιδιά καταλήγουν στις φυτείες κακάο, άλλα παιδιά «πωλούνται» στους διακινητές ή στους ιδιοκτήτες των φυτειών από τους γονείς τους οι οποίοι αγνοούν το επικίνδυνο περιβάλλον εργασίας.. Συχνά, διακινητές απαγάγουν τα παιδιά από μικρά χωριά στις γειτονικές αφρικανικές χώρες, όπως η Μπουρκίνα Φάσο και το Μαλί, δύο από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Από τη στιγμή που μπαίνουν στις φυτείες κακάο, τα παιδιά δεν μπορούν να δουν τις οικογένειές τους για χρόνια, αν όχι ποτέ.Τα περισσότερα από τα παιδιά είναι μεταξύ των ηλικιών 12 και 16, αλλά δημοσιογράφοι έχουν βρει παιδιά ακόμη και 5 ετών. Επιπλέον, το 40% των παιδιών αυτών είναι κορίτσια.Η εργάσιμη ημέρα ενός παιδιού συνήθως αρχίζει στις έξι το πρωί και τελειώνει το βράδυ. Μερικά παιδιά πρέπει να χρησιμοποιούν αλυσοπρίονα για να καθαρίζουν τα δάση. Άλλα ανεβαίνουν στα κακάο-δέντρα για να κόψουν τα φασόλια του κακάο με μεγάλα μαχαίρια, στη συνέχεια γεμίζουν μεγάλους σάκους με τα φασόλια κακάο που έκοψαν και τα μεταφέρουν σέρνοντας τα στο μέρος που θα γίνει η επεξεργασία. Εκτός όμως από τη πολύ σκληρή εργασία τα παιδιά αυτά κινδυνεύουν από την παρατεταμένη χρήση τοξικών χημικών που αναγκάζονται να κάνουν στις φυτείες χωρίς κανένα προστατευτικό εξοπλισμό (μάσκα-γάντια). Η διατροφή τους είναι η φθηνότερη, συνήθως πολτός καλαμποκιού ή μπανάνας.Επίσης συνηθισμένη είναι η χρήση σωματικής βίας, όπως ο ξυλοδαρμός και το μαστίγωμα.

Δυστυχώς η βιομηχανία της σοκολάτας,μια βιομηχανία 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δεν έχει κάνει τίποτα μέχρι σήμερα για να αντιμετωπίσει την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας. Οι καταναλωτές από την άλλη αν και δεν είναι δυνατό να γνωρίζουν ότι η σοκολάτα που καταναλώνουν είναι προϊόν δουλείας και εκμετάλλευσης παιδικών ψυχών μπορούν όμως να επιλέξουν ανάμεσα στην μη κατανάλωση σοκολάτας ή στην επιλογή σοκολάτας fair trade. 



Αν οι ελληνικοί υπότιτλοι δεν είναι ενεργοποιημένοι, επιλέξτε το εικονίδιο "υπότιτλοι" και στη συνέχεια το "ρυθμίσεις" ελληνικά.

ΑΓΑΠΑΩ...ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ..."Αγαπάω τ' ό, τι θλιμμένο στον κόσμο τα θολά τα ματάκια, τους αρρώστους ανθρώπους, τα ξερά, γυμνά δέντρα και τα έρημα πάρκα, τις νεκρές πολιτείες, τους τρισκότεινους τόπους..."

Αγαπάω – ένα ποίημα του 19χρονου Νίκου Καββαδία

sad_by_sboydag
Αγαπάω τ’ ό,τι θλιμμένο στον κόσμο
τα θολά τα ματάκια, τους αρρώστους ανθρώπους, 
τα ξερά, γυμνά δέντρα και τα έρημα πάρκα, 
τις νεκρές πολιτείες, τους τρισκότεινους τόπους.
Τους σκυφτούς οδοιπόρους που μ’ ένα δισάκι, 
για μια πολιτεία μακρυνή ξεκινάνε.
Τους τυφλούς μουσικούς των πολύβουων δρόμων, 
τους φτωχούς, τους αλήτες, αυτούς που πεινάνε.
Τα χλωμά τα κορίτσια που πάντα προσμένουν
τον ιππότην που είδαν μια βραδιά στ’ όνειρό τους, 
να φανεί απ’ τα βάθη του απέραντου δρόμου.
Τους κοιμώμενους κύκνους πάνω στ’ ασπρόφτερό τους.
Τα καράβια που φεύγουν για καινούργια ταξίδια
και δεν ξέρουν καλά αν ποτέ θα γυρίσουν πίσω.
Αγαπάω, και θα `θελα μαζί τους να πάω, 
κι ούτε πια να γυρίσω.
Αγαπάω τις κλαμμένες, ωραίες γυναίκες
που κοιτάνε μακριά, που κοιτάνε θλιμμένα.
Αγαπάω σ’ ετούτο τον κόσμο ό,τι κλαίει, 
γιατί μοιάζει με μένα.
kabbadias_14-w_hr
____________________
  Πηγή: panosz.wordpress.com
by Αντικλείδι , http://antikleidi.com


Τετάρτη, 28 Δεκεμβρίου 2016

Η ΛΕΞΗ ''ΛΑΜΟΓΙΟ'' ΚΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ..."..ΉΤΑΝ κυρίως ο αβανταδόρος, ο δήθεν παίκτης και συνεργάτης του παπατζή, που υποκρινόταν ότι παίζει για να προσελκύσει ευκολότερα τα θύματα..."

Τι σημαίνει και πώς βγήκε η λέξη λαμόγιο

lamogio
Λαμόγιο ήταν κυρίως ο αβανταδόρος, ο δήθεν παίκτης και συνεργάτης του παπατζή, που υποκρινόταν ότι παίζει για να προσελκύσει ευκολότερα τα θύματα. Η λέξη χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για να περιγράψει τον διεφθαρμένο πολιτικό, τον απατεώνα και τον υπόγειο τύπο, που μετέρχεται ύπουλα, παράνομα ή ανήθικα μέσα για αποκτήσει χρήματα ή εξουσία.
Στον αγώνα Παναθαναϊκού – Εργοτέλη (22/10/2011) στο ΟΑΚΑ, αναρτήθηκε πανό, που έγραφε «Πολιτικοί λαμόγια, βουλή των βολεμένων. Θα σας πνίξει η οργή των εξεγερμένων». Ο διαιτητής διέκοψε για 8 λεπτά τον αγώνα, προκειμένου να κατέβει το πανό, επικαλούμενος ότι προσβάλλει το φίλαθλο πνεύμα. Ήταν στα αλήθεια υβριστικό;
paoergotelis
Η λέξη «λαμόγιο» χρησιμοποιείται πολλά χρόνια στα ελληνικά και προέρχεται από την αργκό, αν και η ετυμολογία της παραπέμπει σε ισπανική ή ιταλική λέξη. Το λαμόγιο πότε κέρδιζε, δείχνοντας έτσι ότι ο παπατζής είναι κορόιδο και προσελκύοντας αυτούς που ήθελαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και πότε έχανε, διαλέγοντας πάντα το λάθος φύλλο, ενώ ήταν πασιφανές ότι ο «παπάς» ήταν άλλος. Με αυτόν τον τρόπο, τα υποψήφια θύματα που έβλεπαν τον παπά να είναι σε εμφανή θέση και το «λαμόγιο» να χάνει, έριχναν τα λεφτά τους με μεγάλη ευκολία στον «παπά» και φυσικά έχαναν, αφού συνήθως «παπάς» ήταν το τρίτο φύλλο.
Ο Νίκος Τσιφόρος αναφέρεται συχνά στα ευθυμογραφήματά του στα «λαμόγια» με αυτό τον τρόπο. Η λέξη επίσης χρησιμοποιείται με τον ίδια έννοια στον Καπετανάκη και τον Ηλία Πετρόπουλο, πάντα σε θηλυκό γένος και μόνο ως χαρτοπαικτικός όρος, που σημαίνει «ο στημένος παίκτης, που γδέρνει το κορόιδο».
Οι γνώμες για την ετυμολογία της λέξης «λαμόγιο» διίστανται. Η πιθανότερη ερμηνεία είναι ότι προέρχεται από το ιταλικό έναρθρο ουσιαστικό «la moglie» (πρφ.: λα μόγιε – μτφ.: η σύζυγος). Όταν κάποιος Ιταλός χαρτοπαίκτης κέρδιζε και ήθελε να φύγει από το τραπέζι για να μη ξαναχάσει, φώναζε δήθεν φοβισμένος, «la moglie, la moglie», (λαμόγιε…), ότι δήθεν, τον έψαχνε η γυναίκα του, έπαιρνε βιαστικά τα χρήματα και έφευγε τρέχοντας (την έκανε λαμόγιο δεν τηρούσε, δηλαδή, τις υποσχέσεις του).
Αυτή η σατιρική έκφραση έφτασε στην Ελλάδα, ενώ ξεχάστηκε στην Ιταλία και τη χρησιμοποιούμε για να προσδιορίζουμε τον ασυνεπή και τον μικροαπατεώνα.
Με βάση μια άλλη ερμηνεία, η λέξη προέρχεται από την αργκό του Μπουένος Άιρες, το πλουσιότατο «λουνφάρδο» και είναι σκέτο μόγια, που σημαίνει λαδιά, απάτη, πονηριά, εξαπάτηση. Το άρθρο la προστέθηκε αργότερα στα ελληνικά, για να μοιάζει πιο ισπανικό ή ξενόφερτο.
Τέλος, σύμφωνα με τον Τριανταφυλλίδη, σημαίνει φεύγω, ξεφεύγω, σκαπουλάρω («Την κάνω λαμόγια»).
________________
   Πηγή: 24grammata.com…
by Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Συναφές:

Τρίτη, 27 Δεκεμβρίου 2016

ΤΟ ΦΡΟΥΤΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΞΑΝΑ..."Όμορφη σα μανταρίνι, Ξεφλουδίζοντας τον καρπό σου μ' άρπαξε τ' άρωμα πριν απ' τη γεύση !..."

Το φρούτο των Χριστουγέννων ξανά

Posted by sarant στο 28 Δεκεμβρίου, 2016
 
 
 
 
 
 
1 Votes

Μέρες που είναι, θα μου επιτρέψετε να επαναλάβω ένα παλιότερο άρθρο, που το είχα δημοσιεύσει αρχικά πριν από πέντε σχεδόν χρόνια και στη συνέχεια το συμπεριέλαβα στο βιβλίο μου «Οπωροφόρες λέξεις«.
aa800px-Madarines_white_bgΔεν ξέρω αν υπάρχει ένα κοινώς αποδεκτό «φρούτο των Χριστουγέννων» -δεν νομίζω πάντως, εγώ θα πω για τον εαυτό μου. Για μένα, φρούτο των Χριστουγέννων είναι αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά: το μανταρίνι.
Η πιο καθαρή χριστουγεννιάτικη εικόνα που έχω συγκρατήσει από την παιδική μου ηλικία, εκτός από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, είναι τα μανταρίνια στη φρουτιέρα, κι ύστερα, στο τραπέζι, ο παππούς να καθαρίζει τα μανταρίνια ώστε να διατηρηθεί το κάτω μέρος ακέραιο, σαν καλαθάκι. Βάζαμε λίγο λάδι και ανάβαμε το άσπρο στέλεχος που απέμενε στον πάτο, σαν φιτιλάκι –και μοσχοβολούσε. Και σήμερα ακόμα, έχω συνδέσει τα Χριστούγεννα μ’ αυτό το φρούτο -αν λείπουν τα μελομακάρονα, ας πούμε, μπορεί να μην το προσέξω, αλλά τα μανταρίνια στη φρουτιέρα είναι απαραίτητα.
Σε παλιότερο άρθρο είχαμε μιλήσει για τα νεράντζια και τα πορτοκάλια. Αν το νεράντζι είναι ο φτωχός συγγενής του πορτοκαλιού, ο μικρός αδελφός του ασφαλώς είναι το μανταρίνι. Μικρότερο σε μέγεθος, ήρθε αργότερα στην Ευρώπη, αλλά εγκλιματίστηκε απόλυτα και μόνο το όνομά του προδίδει τις ανατολίτικες καταβολές του.
Η μανταρινιά, με βοτανική ονομασία Citrus reticulata, έχει πατρίδα της την Κίνα. Άργησε να έρθει στα μέρη μας· μόλις το 1805 έγινε η πρώτη εισαγωγή μανταρινιών στην Αγγλία. Οι Άγγλοι τα καλλιέργησαν στη Μάλτα, που τότε ήταν κτήση τους και το κλίμα της ήταν πρόσφορο, και από εκεί ο νέος καρπός διαδόθηκε σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Στην Ελλάδα, μανταρινιές έφερε πρώτος από τη Μάλτα ο Ρώσος ναύαρχος Χέιδεν, που τον ξέρουμε όλοι από τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου (αλλά ίσως δεν ξέρουν όλοι ότι ήταν Ολλανδός στην καταγωγή και ότι στα ρώσικα προφέρεται Γκέιντεν). Τις χάρισε στον Μανώλη Τομπάζη, στον Πόρο. Το 1877 εκείνες οι μανταρινιές σώζονταν ακόμα στον κήπο του πατρογονικού των Τομπάζηδων. Ωστόσο, το «μανδαρίνιον της Μάλτας», όπως αρχικά το αποκαλούσαν, δεν διαδόθηκε αμέσως· πάντως, μετά το 1850 το δέντρο καλλιεργιόταν στην Αθήνα, στην Κέρκυρα και στην Κρήτη. Σε εφημερίδα του 1917, διαβάζω ότι τα καλύτερα μανταρίνια έβγαιναν στα Σεπόλια και στην Κολοκυνθού· από τότε έχουν αλλάξει τα πράγματα!
Καθώς ήρθε αργά και μπήκε από λίγα σημεία σε όλη την Ευρώπη, δεν είναι περίεργο που το όνομά του είναι ίδιο σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Ονομάστηκε mandarine στα γαλλικά ή στα αγγλικά, από τους μανδαρίνους, τους Κινέζους αξιωματούχους, μάλλον επειδή οι μανδαρίνοι φορούσαν μεταξωτούς μανδύες κίτρινου χρώματος. Η ονομασία για το μανταρίνι είχε μπει στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα από τις αφηγήσεις ταξιδιωτών πριν έρθει ο ίδιος ο καρπός στην Ευρώπη. Στα ελληνικά μπήκε από τα ιταλικά, και –όπως συχνά συμβαίνει– ο πληθυντικός (mandarini, ο ενικός είναι mandarino) θεωρήθηκε ενικός. Να κάνουμε εδώ μια παρένθεση: η κοινή ευρωπαϊκή λέξη για τους μανδαρίνους δεν είναι κινεζικής αρχής· την οφείλουμε στο πορτογαλικό mandarim, που είναι δάνειο από το μαλαϊκό mantri (έπαιξε παρετυμολογικά ρόλο και το πορτογ. ρήμα mandar, διατάζω), κι αυτό από το ινδικό mantri, που θα πει «σύμβουλος». Η ινδική μάντρα (mantra) είναι της ίδιας ρίζας, ενώ η ελληνική μάντρα δεν έχει καμιά σχέση, είναι αρχαία.
Είπαμε πιο πάνω ότι η ονομασία είναι κοινή παντού, αλλά στα αγγλικά, και ιδίως στα αμερικάνικα, το μανταρίνι είναι γνωστό και ως tangerine. Η λέξη προέρχεται από την Ταγγέρη του Μαρόκου (Tangiers) και αρχικά λεγόταν για ένα είδος πορτοκαλιού. Σήμερα χρησιμοποιείται για ορισμένες ποικιλίες μανταρινιών με πιο βαθύ, κοκκινοπορτοκαλί χρώμα. Η αγγλική λέξη δηλώνει και το αντίστοιχο χρώμα, ενώ οι παλιοί θα θυμούνται το ροκ συγκρότημα Tangerine Dream.
Βέβαια, υπάρχουν άφθονες ποικιλίες μανταρινιών, με δικά τους ονόματα, όπως οι κλημεντίνες, που δεν έχουν κουκούτσια και που οφείλουν το όνομά τους στον Γάλλο μοναχό Clément Rodier, που τις καλλιέργησε με διασταυρώσεις σε ένα μοναστήρι στο Οράν της (γαλλικής τότε) Αλγερίας στις αρχές του 20ού αιώνα. Χωρίς κουκούτσια είναι και η ποικιλία Σατσούμα, που είναι το παλιό όνομα μιας επαρχίας στη νότια Ιαπωνία απ’ όπου στάλθηκαν τα μανταρίνια αυτά στις ΗΠΑ (στην ίδια την Ιαπωνία, η ποικιλία ονομάζεται Μικάν). Εμείς έχουμε τα Χιώτικα, που βέβαια δεν καλλιεργούνται μόνο στη Χίο, με έντονο άρωμα και φλούδα χαλαρή και παχιά –προσωπικά, τα προτιμώ· μερικές κλημεντίνες έχουν τόσο λεπτή φλούδα και τόσο σφιχτά κολλημένη στον καρπό, που θέλεις τανάλια για να τις καθαρίσεις! Ονομαστά είναι και τα μανταρίνια της Καλύμνου. Βέβαια, οι ντόπιες ποικιλίες έχουν κουκούτσια, και μάλιστα πολλά, κι αυτό θεωρείται εμπορικό μειονέκτημα -τόσα ξέρουν.
Μικρά, νόστιμα, εύκολα στο καθάρισμα, ξεχύνουν αμέσως το άρωμά τους· τα παιδιά πιέζουν το φλούδι και ραντίζουν το διπλανό τους με το αιθέριο έλαιο που πετάγεται, όπως στην οδό Αριστοτέλους του Λευτέρη Παπαδόπουλου (έβγαζα απ’ τις τσέπες μου φλούδες μανταρίνι, σου ’ριχνα στα μάτια να πονάς)· βέβαια, το μανταρίνι δεν έχει μπει στη φρασεολογία μας, πράγμα που δεν πρέπει να μας εκπλήσσει, αφού είναι νεοφερμένο (το ρολόι της γλώσσας χτυπάει τους αιώνες). Ωστόσο, υπάρχει το γνωστό νησιώτικο τραγούδι «Μήλο μου και μανταρίνι», που αυτομάτως αποκτά όριο για τη χρονολόγησή του.
Πέρα από τον θαυμάσιο στίχο του Λευτέρη Παπαδόπουλου που αναφέραμε πιο πάνω, οι ποιητές πρόσεξαν πολύ το ηδονικό ξεφλούδισμα του μανταρινιού· ο Ηλίας Λάγιος αναρωτήθηκε
Ποιός σου ’μαθε να ξεφλουδάς το χρόνο μανταρίνι,
με χίλιους δυο οδηγούς τουριστικούς στ’ ασπρούλια χέρια σας
και ο Τάσος Κόρφης έγραψε το εξής σύντομο ποίημα, που έχει τίτλο «Το μανταρίνι»:
Όμορφη σα μανταρίνι
Ξεφλουδίζοντας τον καρπό σου
μ’ άρπαξε τ’ άρωμα
πριν απ’ τη γεύση!
«Είστε γλυκιά σαν το μανταρίνι» έγραψε σε κάποιαν ο Γιώργος Σαραντάρης, ενώ η Σώτη Τριανταφύλλου έγραψε συλλογή πεζογραφημάτων με τίτλο «Μέρες που έμοιαζαν με μανταρίνι».
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης είχε διηγηθεί κάποτε το εξής:
«Πριν από πολλά χρόνια μαζευόμαστε στο καφενείο του Μπραζίλιαν όλη η όρθια διανόηση: Θεοδωράκης, Γκάτσος, Μόραλης, Ελύτης. Συζητούσαμε πολλά, αλλά συνήθως τα ίδια. Μια μέρα Δεκεμβρίου στην οδό Αθηνάς, η οποία ήταν γεμάτη ζαρζαβατικά, πορτοκάλια και μανταρίνια και έλαμπε μέσα στα χρώματα, συναντώ τυχαία τον Νίκο Γκάτσο. Του λέω: «Εχω μια ιδέα, δεν παίρνουμε μια σακούλα μανταρίνια να πάμε στους Αέρηδες να κάτσουμε να τα τρώμε και να πετάμε τις φλούδες στα πράσινα χόρτα;». «Δεν μπορώ, έχω μια δουλειά» μου απάντησε. Συναντάω τον Γκάτσο μερικά χρόνια αργότερα στου Ζόναρς. Είναι πολύ καταβεβλημένος και μου λέει: «Ξέρεις τι θυμάμαι; Πριν από 20 χρόνια συναντηθήκαμε στη Λαχαναγορά και μου είπες για εκείνα τα μανταρίνια και σου είπα μια άλλη φορά. Αυτή η άλλη φορά δεν ήλθε ποτέ. Τώρα δεν μπορώ, δεν έχω δυνάμεις…».
Τα μανταρίνια του Γκάτσου θα είχαν μάλλον κουκούτσια, αλλά στις μέρες μας το μανταρίνι, για να είναι εμπορικά ελκυστικό, πρέπει να μην έχει. Και οι κλημεντίνες κι οι λοιπές άσπορες ποικιλίες, αν τύχει και γονιμοποιηθούν από γύρη άλλης ποικιλίας, δίνουν καρπούς με κουκούτσια. Στην Καλιφόρνια, διαβάζω, οι παραγωγοί μανταρινιών έκαναν πριν από μερικά χρόνια μήνυση στην ένωση μελισσοκόμων, επειδή οι μέλισσές τους γονιμοποιούν άνευ αδείας τα άνθη στις μανταρινιές. Τι τα θέλετε, οι μέλισσες είναι πρωτόγονα έντομα που δεν σκαμπάζουν από καταναλωτικές προτιμήσεις…


ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΙΒΕΛΛΟΥΛΕΣ..."...ΕΊΝΑΙ έντομα που έχουν μεγάλα πολύπλευρα μάτια, δύο ζεύγη ισχυρά διαφανή φτερά, μερικές φορές με χρωματιστά μπαλώματα και ένα επίμηκες σώμα..."

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΙΒΕΛΛΟΥΛΕΣ



Ενδιαφέρουσες πληροφορίες 

για τις λιβελλούλες



λιβελούλα
Οι Λιβελλούλες είναι έντομα που έχουν μεγάλα πολύπλευρα μάτια, δύο ζεύγη  ισχυρά διαφανή φτερά, μερικές φορές με χρωματιστά μπαλώματα και ένα επίμηκες σώμα.
Υπάρχουν περισσότερα από 5.000 διαφορετικά είδη της λιβελλούλης.
Οι λιβελούλες  βρέθηκαν σε κάθε ήπειρο εκτός από την Ανταρκτική , ζουν σε εύκρατες, τροπικές και κάθε μεριά της Γης..
Οι Λιβελλούλες ξεκινούν τη ζωή τους στο νερό, ως εκ τούτου, είναι συχνά κοντά σε νερό :λιμνάζοντα νερά, λίμνες, κανάλια, ρυάκια, ποτάμια και βάλτους. Οι λιβελλούλες είναι πολύ ικανές στο πέταγμα και ως εκ τούτου μπορούν μερικές φορές να βρεθούν πολύ μακριά από το νερό.
Λιβελλούλες υπάρχουν σε πολλά μεγέθη. Το μέσο μέγεθος ενός dragonfly{λιβελλούλης) είναι από 2,5 να 10 εκατοστών (1 έως 4 ίντσες) σε μήκος.
Πολλές ενήλικες λιβελλούλες έχουν λαμπρά ιριδίζοντα ή μεταλλικά χρώματα που παράγονται από τα διαρθρωτικά χρωματισμό, που τους καθιστά εμφανή κατά την πτήση. Ο συνολικός χρωματισμός τους είναι συχνά ένας συνδυασμός από κίτρινο, κόκκινο, καφέ και μαύρο χρώμα, 
dragonfly-2
Οι Λιβελλούλες έχουν ισχυρά και ευέλικτα φτερά , κινουνται προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, και μπορούν να αλλάζουν κατεύθυνση ξαφνικά. Κατά την πτήση, η ενήλικη λιβελλούλη    ( dragonfly) μπορεί να ωθηθεί σε έξι κατευθύνσεις: προς τα πάνω, προς τα κάτω, προς τα εμπρός, πίσω, προς τα αριστερά και προς τα δεξιά.
Είναι ένα από τα ταχύτερα ιπτάμενα έντομα στον κόσμο που μπορούν καιαναπτύσσουν ταχύτητα πάνω από 48 χιλιόμετρα (30 μίλια) ανά ώρα .
dragonfly που φέρουν
Οι γρήγορες ταχύτητες που αναπτύσσουν  κάνουν τα πτερύγια να χτυπάνε τόσο γρήγορα που μπορείτε να δείτε μόλις και μετά βίας τη κίνησή τους. Έως 30 φτερουγίσματα ανά δευτερόλεπτο βοηθάει τα έντομα να αιωρούνται. Σε τέτοιες ταχύτητες, ένα dragonfly μπορεί να κινήσει τα φτερά του έως και 1.800 φορές το λεπτό.
Σε σχέση με άλλα έντομα, η όραση του dragonfly είναι εξαιρετικά καλή . Η κεφαλή αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από δύο τεράστια μάτια σύνθετα, τα οποία δίνουν στο dragonfly σχεδόν 360 ° όραση.. Κάθε ένωση ματιού περιέχει όσες 30.000 φακοί, ή ommatidia. Μια dragonfly χρησιμοποιεί περίπου το 80% του εγκεφάλου του για να επεξεργαστεί όλες αυτές τις οπτικές πληροφορίες. Μπορούν να δουν ένα ευρύτερο φάσμα χρωμάτων από τους ανθρώπους. Αυτή η αξιοσημείωτη όρασν τους βοηθά να ανιχνεύσει την κίνηση από άλλα έντομα και να αποφευχθούν συγκρούσεις κατά την πτήση.
dragonfly μάτια
ΟΙ ενήλικες λιβελλούλες κυνηγούν πετώντας χρησιμοποιώντας την εξαιρετικά οξεία όραση τους και την ισχυρή, ευέλικτη ικανότητα πτήση.
Οι ενήλικες λιβελλούλες τρώνε κυρίως άλλα ιπτάμενα έντομα, ιδιαίτερα τις σκνίπες και τα κουνούπια . Επίσης, θα φάνε πεταλούδες , νυχτοπεταλούδες και μικρότερες λιβελλούλες. Οι προνύμφες, που ζουν στο νερό, τρώνε σχεδόν κάθε ζωντανό πράγμα μικρότερο από ό, τι οι ίδιες. Μεγαλύτερες προνύμφες dragonfly μερικές φορές τρώνε τα μικρά ψάρια ή γόνους ψαριών.
dragonfly φαγητό
Η διάρκεια ζωής ενός dragonfly βρέθηκε να αποτελείται από δύο στάδια . Μετά την αναπαραγωγή τα θηλυκά dragonfly θα γεννήσουν τα αυγά τους πάνω ή κοντά σε νερό ή σε ένα χώρο που θα γεμίσει με νερό. Μόλις τα αυγά έχουν εκκολαφθεί ξεκινά το πρώτο στάδιο στον τρόπο ζωής τους. Σε αυτό το στάδιο, είναι  υδάτινο, οι προνύμφες , που ονομάζονται επίσης « νύμφες ». Αυτό το στάδιο θα διαρκέσει γενικά μεταξύ ενός και τριών ετών.
Μόλις η νύμφη έχει αναπτυχθεί πλήρως, και ο καιρός είναι ο σωστός, θα ολοκληρώσει τη μεταμόρφωση σε μια λιβελούλα που σέρνεται έξω από το νερό μέχρι το στέλεχος ενός φυτού . Η νύμφη θα ρίξει το δέρμα της πάνω στο στέλεχος του φυτού και στη συνέχεια θα ολοκληρωθεί σε  μια νεαρή dragonfly.
dragonfly κύκλου ζωής
Κατά τη συντομότερη διάρκεια του κύκλου ζωής ενός dragonfly από αυγό ως το θάνατο του ενήλικα είναι περίπου έξι μήνες. Υπάρχουν ακόμη και λιβελλούλες που ζουν για πολλά χρόνια, όπως οι υδρόβιες προνύμφες πριν κάνουν την εμφάνισή τους και να ζήσουν για μερικούς μήνες ως ενήλικες.
Αρκετά είδη dragonfly είναι γνωστό για τη συλλογή σε μεγάλα σμήνη . Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχει πολλή τροφή στην περιοχή. Μπορεί επίσης να είναι μια «φλερτ» της ομάδας με τα αρσενικά που ψάχνουν ενεργά για τα θηλυκά. Μερικές λιβελλούλες συγκεντρώνονται σε σμήνη πριν από τη μετανάστευση.
dragonfly σμήνος
Μερικά είδη dragonfly κάνουν μετεγκατάσταση. .
Μια dragonfly ονομαζόμενη globe skimmers  ( Pantala flavescens ) έχει τη μεγαλύτερη μετανάστευση από οποιοδήποτε έντομο - τα εκατομμύρια από λιβελλούλες πετούν 11000 μίλια πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό από την Ινδία προς την Αφρική.
Οι λιβελούλες τρώγονται κυρίως από εντομοφάγα πτηνά, βατράχια, μεγάλες αράχνες και τα ψάρια . Για να αποφύγουν να φαγωθούν, οι ενήλικες λιβελλούλες θα χρησιμοποιήσουν την ταχύτητα και την ευκινησία τους για να ξεφύγουν από τς αρπακτικέ  μύγες που τις ακολουθούν και θα κρύφθούν στη βλάστηση αν είναι πολύ κρύο μετά για να πετάξει.
Η απώλεια των υγροβιότοπων απειλεί πληθυσμούς των dragonfly σε όλο τον κόσμο .
Τουλάχιστον ένας στα δέκα είδη dragonfly απειλείται με εξαφάνιση , σύμφωνα με την πρώτη παγκόσμια έρευνα του αριθμού τους.
dragonfly-3
Κατά τους προϊστορικούς χρόνους οι λιβελλούλες ήταν πολύ μεγαλύτερες, τα μεγαλύτερα ιπτάμενα έντομα ποτέ. Το μεγαλύτερο μέλος από τις εξαφανισμένες λιβελλούλες είχε άνοιγμα φτερών περίπου 75 εκατοστά (30 ίντσες).
Τα παλαιότερα γνωστά είδη του dragonfly είναι 320 εκατομμυρίων ετών (Delitzschala bitterfeldensis).
Οι λιβελούλες εκπροσωπούνται στον ανθρώπινο πολιτισμό σε αντικείμενα όπως η αγγειοπλαστική, βραχογραφίες, και Art Nouveau κοσμημάτων.
Χρησιμοποιούνται στην παραδοσιακή ιατρική στην Ιαπωνία και την Κίνα, και  αλιεύονται σαν τρόφιμο στην Ινδονησία.
Είναι σύμβολο του το θάρρους, της δύναμης και της ευτυχίας στην Ιαπωνία, αλλά θεωρείται ως απαίσιο πλάσμα στην Ευρωπαϊκή λαογραφία.
Μερικά αγγλικά λαϊκά ονόματα, όπως "άλογο-κεντρί", "βελόνα μανταρίσματος διαβόλου», και «κόφτη αυτί", τους συνδέουν με το κακό ή τραυματισμό.
Σουηδική λαογραφία υποστηρίζει ότι ο διάβολος χρησιμοποιεί λιβελλούλες να ζυγίσει τις ψυχές των ανθρώπων.
Για ορισμένους ιθαγενείς της Αμερικής, οι λιβελλούλες αντιπροσωπεύουν την ταχύτητα και τη δραστηριότητα, ενώ για τους Ναβάχο, που συμβολίζουν το καθαρό νερό.

ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ..."Νωρίς το πρωί είχε βρέξει και τα νεαρά φύλλα ανέδιδαν το άρωμα της εποχιακής νιότης τους. Με αργό βήμα στηριγμένος στο μακρύ του ραβδί ένας οδοιπόρος ανηφόριζε το χωματοβούνι με τα κεδράκια και τις βελανιδιές..."

ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ του ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΑΤΖΗΚΥΠΡΑΙΟΥ

Γιώργος Χατζηκυπραίος

Κοινόχρηστο δημόσια  -  5:41 μ.μ.
 
Καλησπέρα σας
Ανάγνωσμα συγκινητικό και νοσταλγικό για το απόγευμα των γιορτών 


Μια βόλτα στην μνήμη



Νωρίς το πρωί είχε βρέξει και τα νεαρά φύλλα ανέδιδαν το άρωμα της εποχιακής νιότης τους. 
Με αργό βήμα στηριγμένος στο μακρύ του ραβδί ένας οδοιπόρος ανηφόριζε το χωματοβούνι με τα κεδράκια και τις βελανιδιές. Άπλωσε ένα γύρο το βλέμμα για να μαζέψει όση από τούτην την ομορφιά μπορούσε να χωρέσει η ψυχή του. Πουλιά, πολλών λογιών, συνόδευαν με το τραγούδι τους το βουητό του ορεινού μικρόκοσμου. Δυο ερωτευμένα σκιουράκια έπαιζαν το παιχνίδι του ζευγαρώματος πάνω στα κλαδιά μιας γέρικης βελανιδιάς. Δεν τα ενόχλησε το βήμα του καθώς το έπνιγε το νοτισμένο χώμα και τα περσινά φύλλα που έκαναν στρώμα πάνω στη γη. 


Χαμογέλασε με τα καμώματά τους και προχώρησε στην γωνιά που είχε ξεχωρίσει για να ξαποσταίνει. 

Ένας μεγάλος βράχος γυμνός από λειχήνες, μιας και ήταν στραμμένος στον βοριά. 
Έστρωσε το πανωφόρι του και κάθισε, διπλώνοντας τα πόδια του γύρω απ΄ το ραβδί του. 
Ήταν καλά εκεί. Έβλεπε μακριά, ίσαμε τις απότομες πλαγιές που ανηφόριζαν προς την κορφή και πέρα, προς τις σκήτες της μονής που άγιαζε το βουνό. 
Έβγαλε την πίπα του και την γέμισε αργά, τελετουργικά. 


Άναψε και ξανά προσήλωσε το βλέμμα στις απότομες πλαγιές που κρατούσαν όλο το φορτίο από το χειμωνιάτικο χιόνι. Κάποια συννεφάκια στεφάνωναν την κορυφή, κρύβοντας τους κοφτερούς βράχους της. Όμως αυτοί ήταν εκεί. Απότομοι, αιώνιοι που καθώς κοιτούσες ένιωθες το πολύ άγριο της όψης τους. 

Ανάσανε τον ελαφρύ αέρα, μαζί με τον καπνό απ’ την πίπα του και χάθηκε στις σκέψεις του. 
Το βουνό, δεν υπήρχε πια κι οι πεταλούδες που τριγύριζαν τα λουλούδια είχαν γίνει θαμπά χρώματα σ΄ ένα παλιό σκηνικό που ξαναζούσε στην σκέψη του.
Χρώματα από νέον που πετάριζαν μπροστά από κινηματογράφους και άνθρωποι που περνούσαν δίπλα του περιδιαβαίνοντας στον δρόμο με τις βιτρίνες. Σχεδόν ένοιωσε το χέρι της στο μπράτσο του και την φωνή της να διαπερνάει την βουή του πλήθους. 
Δεν θυμόταν πια τα λόγια. Μόνο κάποια αδιόρατη θύμηση και πολλή αίσθηση πληρότητας. 
Που να είναι τώρα;
Δεν έχει σημασία. Είναι στη σκέψη του κι αυτό που μετράει πιο πολύ απ’ όλα είναι ότι την έχει φέρει μαζί του σαν το πολύτιμο φορτίο του πρόσφυγα, που φυλάει τα θυμήματα του τόπου του περισσότερο κι απ’ την ζωή του. 
Ακούμπησε στην άκρη του ραβδιού του και στύλωσε το βλέμμα στα συννεφάκια που άρχισαν να πυκνώνουν. 
Συνάμα δυνάμωσε κι ο αέρας, φέρνοντας ριπές που τάραζαν τα κλαδιά στα γύρω δέντρα. 
Στο νου του ήρθαν μαρσαρίσματα ανυπόμονων οδηγών στο φανάρι.
-Έλα βιάσου να περάσουμε απέναντι!
-Όχι στάσου. Άσε να περάσουν οι άλλοι που βιάζονται. Μείνε μαζί μου. Δώσε μου ένα φιλάκι.


Του τράβηξε την προσοχή μια χελωνίτσα που αργοσάλεψε μπροστά στα πόδια του. 

Κατέβηκε απ΄ το βράχο και της γρατζούνισε το καβούκι. 
Αυτή χώθηκε μέσα του λίγο φοβισμένη, λίγο παιχνιδιάρα. 
Κοίταξε γύρω του. Τα πουλιά είχαν σωπάσει καθώς τα σύννεφα πύκνωσαν περισσότερο. 
Ο αέρας δυνάμωσε και οι πρώτες χοντρές στάλες έπεσαν προοιωνίζοντας την ανοιξιάτικη μπόρα που θ’ ακολουθούσε. 
Τυλίχτηκε το πανωφόρι του με πείσμα. 
-Δεν φεύγω από δω! Δεν φεύγω, αν δεν θυμηθώ το φιλί της! 

Γ. Χ.