Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Χαλίλ Γκιμπράν (1887-1931) ''Η ΡΟΔΙΑ''





Κάποτε, όταν ζούσα στην καρδιά μιας ροδιάς,
άκουσα έναν σπόρο της να λέει:
«Κάποια μέρα θα γίνω δέντρο,
κι ο αγέρας θα τραγουδάει ανάμεσα στα κλώνια μου.
Ο ήλιος θα χορεύει πάνω στα φύλλα μου
και θα είμαι δυνατό δέντρο κι όμορφο,
στις εποχές όλες μέσα».
Ύστερα μίλησε ένας άλλος σπόρος και είπε:
«Όταν ήμουν νιος σαν κι εσένα,
είχα κι εγώ τέτοιες απόψεις,
μα τώρα που μπορώ να μετρώ και να ζυγίζω τα πράγματα,
βλέπω ότι οι ελπίδες μου τρέφονταν του κάκου».
Κι ένας τρίτος σπόρος, μίλησε κι αυτός:
«Δεν βλέπω τίποτα που να προμαντεύει, για μας,
ένα τόσο μεγαλειώδες μέλλον».
Κι ένας τέταρτος είπε:
«Όμως τι φενάκη θα 'ταν η ζωή μας,
χωρίς προοπτικές μεγαλοσύνης».
Είπε ένας πέμπτος:
«Γιατί να διαφωνούμε για το τι θα γίνουμε,
αφού το τι είμαστε δεν γροικάμε καν».
Μα ένας έκτος απάντησε:
«Εκείνο που είμαστε,
αυτό θα εξακολουθήσουμε να είμαστε».
Κι ένας έβδομος:
«Έχω τόσο ξεκάθαρη ιδέα για το καθετί πώς θα γίνει.
Μα να μην μπορώ να την ντύσω με λέξεις!».
Κι ένας όγδοος μίλησε
κι ένατος και δέκατος
και σειρά από άλλους,
και δεν μπορούσα να βγάλω άκρη πια, από τις φωνές τους.
Κι έτσι,
την ίδια εκείνη μέρα,
μετακόμισα στην καρδιά μιας κυδωνιάς,
εκεί όπου οι σπόροι είναι λιγοστοί
και δεν μιλάνε σχεδόν καθόλου.

Χαλίλ Γκιμπράν, Η ροδιά.


Τρίτη, 9 Μαΐου 2017

ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΑΝΙΩΤΗΣ, Ο ΚΑΘΗΓΗΤΉΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΗΓΜΕΝΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΙΝΣΤΟΝ : ''Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΣ ΕΧΕΙ ΕΘΙΣΤΕΙ ΣΤΟ ΝΑ ΒΛΕΠΕΙ ΑΣΠΡΟ Ή ΜΑΥΡΟ'' : ''Η δημιουργική φαντασία αποτελεί προσόν για τον ιστορικό. Δεν τίθεται θέμα αλήθεια, αλλά αντικειμενικότητας και επιλογής των γεγονότων. Το πιο σημαντικό στην Ιστορία δεν είναι το τι έγινε, αλλά το τι σημαίνει αυτό που έγινε για μας και για εκείνους που το αφηγούνται..''

              Άγγελος Χανιώτης: «Ο εγκέφαλός μας έχει εθιστεί στο να βλέπει άσπρο ή μαύρο»

Για ψέματα και αλήθειες για την Ιστορία και τη σχέση μας μαζί της μιλάει ο καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στο Iνστιτούτο Προηγμένων Μελετών του Πρίνστον Αγγελος Χανιώτης

  | ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 03/05/2017 08:00 |
«Η δημιουργική φαντασία αποτελεί προσόν για τον ιστορικό» υποστηρίζει ο καθηγητής Αγγελος Χανιώτης
Αγγελος Χανιώτης: «Ο εγκέφαλός μας έχει εθιστεί στο να βλέπει άσπρο ή μαύρο»
H Ιστορία λέει την αλήθεια; «Δεν τίθεται θέμα αλήθειας, αλλά αντικειμενικότητας και επιλογής των γεγονότων. Το πιο σημαντικό στην Ιστορία δεν είναι το τι έγινε, αλλά το τι σημαίνει αυτό που έγινε για μας και για εκείνους που το αφηγούνται» λέει στο «Νσυν» ο Αγγελος Χανιώτης. Ο πρώτος έλληνας καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στο Iνστιτούτο Προηγμένων Μελετών του Πρίνστον, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, που πρωτοστάτησε ώστε να επιστραφεί ένα θραύσμα των Γλυπτών του Παρθενώνα από το αρχαιότερο γερμανικό εκπαιδευτικό ίδρυμα στη χώρα μας και ο ερευνητής που τόλμησε σε ένα καινοτόμο για τα επιστημονικά δεδομένα πρόγραμμα να μελετήσει την ιστορία των ανθρώπινων συναισθημάτων - εξού και είναι ένας εκ των τριών επιμελητών (μαζί με τους Νίκο Καλτσά και Γιάννη Μυλωνόπουλο) της έκθεσης που πραγματοποιείται αυτή την περίοδο στο Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο της Νέας Υόρκης «Ενας κόσμος συναισθημάτων, Αρχαία Ελλάδα 700 - 200 π.Χ.» - με επιτυχημένη σταδιοδρομία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και από τα νεότερα σε ηλικία αντεπιστέλλοντα μέλη της Ακαδημίας Αθηνών, σε μια στάση του στην Αθήνα μας μίλησε για την Ιστορία, τη σχέση του Νεοέλληνα μαζί της και την πολιτική.

«Το τι είναι Ιστορία εξαρτάται από την απόσταση που υπάρχει ανάμεσα στην περίοδο που εξετάζουμε και τη δική μας εποχή. Ενας ιστορικός της σύγχρονης εποχής νομίζει ότι έχει πρόσβαση σε πάρα πολλά δεδομένα, αλλά ουσιαστικά αυτό αποτελεί ψευδαίσθηση διότι πολύ μεγάλος αριθμός ντοκουμέντων θα αποκαλυφθεί ύστερα από 30 χρόνια ή και ποτέ. Ενας ιστορικός της αρχαιότητας το πολύ να έχει μπροστά του το 10% ενός τεράστιου παζλ, δεν ξέρει ποια εικόνα θα αποκαταστήσει με αυτά τα κομμάτια και τα παραλλάσσει δημιουργώντας κάθε φορά μια διαφορετική εικόνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει το γεγονός, π.χ. η Μάχη του Μαραθώνα» συνεχίζει.


Εχουμε τη σωστή εικόνα για το παρελθόν;
Συχνά δεν έχουμε ακριβή εικόνα λόγω των πηγών ενημέρωσης. Τις περισσότερες πληροφορίες ο κόσμος τις παίρνει μέσα από τον εορτασμό εθνικών επετείων. Κι ως εορτασμός προβάλλει το εξιδανικευμένο. Μια άλλη πηγή είναι το σχολικό βιβλίο. Οι πληροφορίες από ένα σύγγραμμα όμως δεν είναι απαραίτητα πλήρεις. Ρόλο παίζει και η σημασία που έχει το παρελθόν για μια κοινωνία. Και για την ελληνική κοινωνία έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από ό,τι για άλλες. Για πολλές δεκαετίες αυτό που προβάλλουμε προς τον εαυτό μας και προς τα έξω είναι το παρελθόν μας. Και δεν συγκρίνεται με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν επί παραδείγματι οι Γάλλοι το παρελθόν τους, διότι δεν περιορίζονται στον Αστερίξ και τη Γαλλική Επανάσταση. Ο Ελληνισμός κατόρθωσε να πετύχει την ελευθερία του χάρη στις αφηρημένες μνήμες ενός μεγάλου αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, ορθώθηκε στα πόδια του χάρη σε αυτό και έκτοτε προβάλλει ως επιχείρημα αυτό το παρελθόν. Οσο πιο μικρό πληθυσμικά είναι ένα έθνος και όσο περισσότερο αισθάνεται ότι απειλείται από το περιβάλλον του τόσο περισσότερο προβάλλει το παρελθόν.


Υπάρχει κάποιο μοντέλο βάσει του οποίου κινείται η Ιστορία; Είναι ευθύγραμμη, κυκλική;
Η έννοια των κύκλων στην Ιστορία είναι μια ιδέα που γνωρίζει ο Ησίοδος και συνδέεται ακόμη και με αστρονομικούς κύκλους ή με τον κύκλο του έτους. Υπάρχουν επίσης θεωρητικές σχολές που βλέπουν ένα τέλος στην Ιστορία. Για μένα δεν υπάρχει κυκλική κίνηση, αν και μερικές φορές έχουμε την εντύπωση ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Εχουμε αναλογίες αλλά ποτέ επανάληψη. Η Ιστορία της ανθρωπότητας προχωρά εντελώς ευθύγραμμα και χωρίς κανέναν απώτατο σκοπό. Η ιστοριογραφία πιστεύω ότι είναι πιο κοντά στην τέχνη από ό,τι στην επιστήμη διότι ασχολείται με το μοναδικό, ενώ η επιστήμη με το επαναλαμβανόμενο. Οταν ο επιστήμονας χρησιμοποιεί τα ίδια συστατικά σε ένα πείραμα, πρέπει να έχει πάντα το ίδιο αποτέλεσμα. Αν δεν το έχει, κάτι δεν έγινε σωστά. Ο ιστορικός όμως ασχολείται με το μοναδικό και ανεπανάληπτο κι αυτό δεν μπορείς να το προσεγγίσεις με τα εργαλεία του επιστήμονα. Γι' αυτό και πιστεύω ότι η δημιουργική φαντασία αποτελεί προσόν για τον ιστορικό.


Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τάση αποδόμησης των ιστορικών προσώπων. Είναι αποτέλεσμα νέων ερευνών και στοιχείων ή μήπως μόδα;
Ως ένα βαθμό αποτελεί φυσιολογική αντίδραση στην εξιδανίκευση της Ιστορίας. Είναι θετικό να επέλθει μια ισορροπία ώστε η Ιστορία να γίνει αληθέστερη, για να χρησιμοποιήσω μια λέξη του Θουκυδίδη, δηλαδή ακριβέστερη, πιο αξιόπιστη, πιο κοντά στην πραγματικότητα. Είναι σημαντικό να παρατηρούμε τις ιστορικές προσωπικότητες ως ανθρώπους με αδυναμίες και συναισθήματα και όχι ως αγάλματα σε ένα μουσείο.
Υπάρχει κι ένας δεύτερος λόγος, όμως, ο οποίος έχει να κάνει με τον τρόπο που λειτουργούν πανεπιστήμια και ερευνητικά προγράμματα στο πλαίσιο ενός εντελώς ανταγωνιστικού συστήματος, πιέζοντας τους ερευνητές να παρουσιάσουν κάτι που να μοιάζει πρωτότυπο και επαναστατικό. Δεν υπάρχει τίποτα το απόλυτα καινοφανές στις ιστορικές σπουδές. Μπορείς να διορθώσεις λάθη, να παρουσιάσεις  νέες πτυχές, μια εικόνα πιο πολύχρωμη και ισορροπημένη, αλλά όχι να πεις κάτι επαναστατικό.

Η προβληματική σχέση μας με την Ιστορία εκτιμάτε και ως πανεπιστημιακός δάσκαλος ότι οφείλεται κυρίως στον τρόπο που διδάσκεται στο ελληνικό σχολείο;
Υπάρχει πολύ μεγάλο πρόβλημα στη Μέση Εκπαίδευση. Συρρικνώνεται ο χρόνος για τα μαθήματα του κορμού καθώς έχουν εισαχθεί, για λόγους που κάποτε σχετίζονται με συντεχνιακά ζητήματα, πολλά δευτερεύοντα μαθήματα με αποτέλεσμα ο καθηγητής να μην μπορεί να αναπτύξει όσα επιγραμματικά γράφονται στα σχολικά βιβλία και ο μαθητής να παπαγαλίζει. Ανάλογα προβλήματα υπάρχουν και στο πανεπιστήμιο. Εχει συρρικνωθεί από άποψη προσωπικού διατηρώντας προγράμματα διδασκαλίας που δεν ανταποκρίνονται σε καμία πραγματικότητα. Ο κόσμος ωστόσο διψά για να μάθει. Απόδειξη, ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση που αποτελούν ανάσες σε ένα τρισάθλιο τηλεοπτικό τοπίο, η προσέλευση στις παρουσιάσεις βιβλίων και η επιτυχία των διαδικτυακών μαθημάτων των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης. Μια δυσκολία που προκύπτει ωστόσο όταν πρόκειται να παρουσιαστεί κάτι με όλες του τις πολυπλοκότητες είναι ο εθισμός μας στο περιορισμένο, το επιγραμματικό. Επιτείνεται μάλιστα από τον τρόπο που επικοινωνούμε και ο οποίος διαρκώς αλλάζει, λόγω twitter και smartphones, έχοντας επιπτώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου. Μέσα σε 140 χαρακτήρες προσπαθούμε να πούμε πολύπλοκα πράγματα και αυτό δεν γίνεται. Αλλάζουν η ορθογραφία, το λεξιλόγιο, ακόμη και τρόπος σκέψης όταν καλείσαι να χωρέσεις ένα πολύπλοκο νόημα σε ένα SMS.

Οι αλλαγές αυτές όμως δεν επηρεάζουν μόνο τη σχέση μας με την Ιστορία…
Σαφώς, αφορούν και την πολιτική. Εχει εθιστεί ο εγκέφαλός μας στο να βλέπει άσπρο ή μαύρο και όχι την υπόλοιπη παλέτα. Μας γίνεται πλύση εγκεφάλου. Δείτε για παράδειγμα το θέμα της Μακεδονίας. Οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν φυσικά Ελληνες, μιλούσαν ελληνικά, λάτρευαν έλληνες θεούς, οι πόλεις τους είχαν ελληνικά ονόματα. Ποτέ όμως δεν κατοικούσαν στη Μακεδονία αποκλειστικά Ελληνες ούτε σήμερα. Κι αυτό είναι κομμάτι της ελληνικής Ιστορίας. Η εμμονή στο να μη δεχόμαστε να χρησιμοποιεί κανείς άλλος το όνομα «Μακεδονία» θα έχει τελικά ως αποτέλεσμα να αναγνωριστεί η χώρα με το φοβερό όνομα ΠΓΔΜ από όλο τον κόσμο ως «Μακεδονία». Και θα οδηγηθούμε ίσως σε ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά λάθη, να αναγνωριστεί ως «Βόρεια Μακεδονία». Θα ήταν σωστότερο να ονομαστεί «Νέα» ώστε να υπάρχει σαφής διάκριση από την αρχαία, όπως όταν λέει κάποιος Νέο Μεξικό στις ΗΠΑ δεν περιμένει να βρει εκεί Μεξικανούς.

Γελοίο το σύνθημα «πρώτη φορά Αριστερά»

Αντέχει ένας ιστορικός στον πειρασμό να μην κρίνει την τρέχουσα ιστορική πραγματικότητα;

Είναι από τους πειρασμούς που δεν υπάρχει περίπτωση να αντισταθώ. Ενας ιστορικός που δεν αντιμετωπίζει κριτικά την εποχή του είναι εκ γενετής ηλίθιος. Η Ιστορία οξύνει τη σκέψη μας. Αυτό είναι το μεγαλύτερο κέρδος της. Δεν θα προβλέψει αν θα γίνει πόλεμος με τη Βόρεια Κορέα ή τι θα συμβεί με τους πρόσφυγες στην Ευρώπη. Θα γονιμοποιήσει όμως σε τέτοιο βαθμό την κριτική μας σκέψη, ώστε όταν βλέπουμε ένα φαινόμενο να μην το βλέπουμε επιφανειακά, αλλά να διαβάζουμε ανάμεσα στις γραμμές, να προσπαθούμε να καταλάβουμε τις αιτίες, να διακρίνουμε την αλήθεια και το ψέμα, τη βάσιμη προσδοκία και τη φρούδα ελπίδα.

Και πώς αντιστέκεται στον πειρασμό της πολιτικής; 
Στήριξα Το Ποτάμι στις τελευταίες εκλογές, αλλά δεν θα έμπαινα ποτέ υποψήφιος και δεν θα ήθελα κυβερνητική θέση. Είμαι 57 ετών και πιστεύω ότι μπορούν να ασχοληθούν νεότεροι άνθρωποι από μένα με τα κοινά. Οταν λες ότι θα αναμειχθείς με την πολιτική, σκέφτονται αμέσως «αυτός κάτι θέλει». Είναι κι οι μικροκακίες και ο φθόνος των Νεοελλήνων του τύπου «τώρα θα μας διδάξει αυτός τι θα κάνουμε…». Προτιμώ να λέω τη γνώμη μου. Να είμαι συνειδητός και ενεργός πολίτης. Πολιτική δεν είναι μόνο η υποψηφιότητα και η ανάληψη αξιωμάτων. Είναι κάθε παρέμβαση ακόμη και μέσα από ένα άρθρο. Αρκεί να μη μασάμε τις κουβέντες μας εκεί που έχουμε φτάσει και να προειδοποιούμε για όσα έρχονται.

Τι πιστεύετε ότι θα γράψει η Ιστορία δίπλα στη φράση «πρώτη φορά Αριστερά»;
Ελπίζω να μη γράψει «τελευταία φορά Αριστερά», καθώς έχω σε όλη μου τη ζωή υποστηρίξει με την ψήφο μου αριστερά κόμματα. Πρόκειται για ένα σύνθημα του οποίου η γελοιότητα αποδείχθηκε από τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε ως συμμέτοχο στον κυβερνητικό συνασπισμό ένα κόμμα ακραίο, δεξιό, εθνικιστικό κι αλλοπρόσαλλο. Νομίζω ότι αν βάλει κάποιος αυτά τα δύο δίπλα δίπλα δεν χρειάζονται άλλα σχόλια.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ - ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ : ''Γραμμένο καθώς είναι σε καιρούς οικονομικής κρίσης, το σημερινό μας σημείωμα θα ασχοληθεί με τον κόσμο του χρήματος και των νομισμάτων. Εννοείται ότι θα κάνουμε διερεύνηση γλωσσική, αν και πρέπει να προειδοποιήσω ότι το θέμα είναι απέραντο, τόσο εκτενές που εύκολα θα μπορούσε να γραφτεί σχετικό βιβλίο...''

Ν. Σαραντάκος – Οι λέξεις του χρήματος και των νομισμάτων

Γραμμένο καθώς είναι σε καιρούς οικονομικής κρίσης, το σημερινό μας σημείωμα θα ασχοληθεί με τον κόσμο του χρήματος και των νομισμάτων. Εννοείται ότι θα κάνουμε διερεύνηση γλωσσική, αν και πρέπει να προειδοποιήσω ότι το θέμα είναι απέραντο, τόσο εκτενές που εύκολα θα μπορούσε να γραφτεί σχετικό βιβλίο.
Στα αρχαία ελληνικά, η λέξη χρήμα σήμαινε αρχικά κάτι που χρησιμοποιεί ή χρειάζεται κάποιος, και προέρχεται από το απρόσωπο ρήμα «χρη». Κι επειδή τα χρειαζούμενα που έχει κάποιος απαρτίζουν την κινητή περιουσία του, γρήγορα η λέξη «χρήματα» πήρε τη σημασία τη σημερινή· όμως, είχε επίσης και τη σημασία «πράγματα». Έτσι, όταν ο Πλάτωνας λέει «πάντων χρημάτων μέτρων άνθρωπος» εννοεί ότι ο άνθρωπος είναι κριτήριο των πάντων, όταν όμως ο Δημοσθένης φώναζε στην εκκλησία του δήμου: «δει δη χρημάτων και άνευ τούτων ουδέν εστι γενέσθαι των δεόντων» δεν εννοούσε βέβαια τα πράγματα, ούτε τα χρειώδη, αλλά ειδικώς εννοούσε τα χρήματα: τα λεφτά, τα νομίσματα, τη μονέδα, τα όβολα, τους παράδες, τα γρόσια, τα άσπρα, τα πεκούνια· τα τάλιρα, τα φράγκα, τα μπικικίνια, τα ψιλά, το μαρούλι, το χαρτί, το μαλλί, το μπαγιόκο· τα καπίκια, τα μπακίρια, το καύσιμο, το μπερντέ, τα γκαφρά, για να κάνουμε μια κάθε άλλο παρά εξαντλητική καταγραφή διάφορων ονομασιών –και ελπίζω να μη με θεωρήσετε ασεβή που κόλλησα πλάι στους αρχαίους μας προγόνους τις αργκοτικές ονομασίες της τρέχουσας επικαιρότητας, που ασφαλώς μερικές θα αποδειχτούν εφήμερες και θα ξεχαστούν σε μερικές δεκαετίες, όπως έχει σχεδόν ξεχαστεί σήμερα ο «μπαμπακόσπορος» τον οποίο απαιτούσαν οι ήρωες των Χαλασοχώρηδων του Παπαδιαμάντη για να πουλήσουν την ψήφο τους.
Μια από τις επίκαιρες λέξεις του χρήματος εδώ και αρκετούς μήνες είναι αναμφίβολα η  τράπεζα αφού σε όλο τον κόσμο οι τραπεζίτες ζήτησαν και πήραν απίστευτα ποσά, που ψηλώνει ο νους σαν κάθεσαι να τα λογαριάσεις. Ας δούμε λοιπόν την ιστορία της λέξης. Η λέξη τράπεζα ήταν στα αρχαία τετράπεζα, από τα τέσσερα πόδια που έχει το τραπέζι, αλλά η πρώτη συλλαβή σίγησε κι έπεσε· αυτό το φαινόμενο λέγεται «απλολογία», κι όταν έχει συμβεί πριν από καμιά τριανταριά αιώνες το θεωρούμε ιερό και μεγαλειώδες, αλλά όταν γίνεται μπροστά στα μάτια μας και ακούμε κάποιον πιτσιρικά να λέει «περιβαντολόγος» μας φαίνεται ένδειξη έσχατης γλωσσικής παρακμής.
Τέλος πάντων, τράπεζα ήταν το τραπέζι, και από την ειδική σημασία του τραπεζιού του αργυραμοιβού, του σαράφη, η λέξη τράπεζα πήρε τη σημασία του πιστωτικού ιδρύματος, ήδη από τα αρχαία. Ωστόσο, η λέξη δεν πέρασε στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες: όταν ο εγγλέζος λέει trapezist δεν εννοεί τον τραπεζίτη αλλά ένα είδος ακροβάτη. Είδος ακροβάτη είναι και ο σαλτιμπάγκος και κατά σύμπτωση, η λέξη που χρησιμοποιούν οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες για την τράπεζα, bank δηλαδή στα αγγλικά, ετυμολογείται όπως κι ο σαλτιμπάγκος από την παλιά ιταλική banca, που ήταν επίσης το τραπέζι του αργυραμοιβού, και είναι απώτερης γερμανικής αρχής. Αυτή η μπάνκα ήρθε και στα μέρη μας, κι έναν καιρό τα χαρτονομίσματα (τραπεζογραμμάτια) τα λέγαμε μπανκανότες και τον τραπεζίτη μπανκέρη, αλλά τώρα οι δάνειες λέξεις υποχώρησαν, όπως συμβαίνει πάντα σε όρους με θεσμική, ας πούμε, χρήση, κι έτσι η μπάνκα σήμερα διατηρείται μόνο στη χαρτοπαιξία.
Από την άλλη, το χρήμα κυκλοφορεί σε νομίσματα, και νόμισμα στα αρχαία, από τη λέξη «νόμος», ήταν αρχικά ο καθιερωμένος θεσμός, και στη συνέχεια η χρηματική μονάδα που είχε καθιερωθεί ως μέσο συναλλαγής. Πολλά νομίσματα πήραν το όνομά τους από μονάδες μέτρησης βάρους, όπως η λίρα (από το λατινικό libra), το μάρκο, το αγγλικό pound ή το αρχαίο τάλαντο. Παρόμοια ίσως, η δραχμή ετυμολογείται από το ρήμα δράττω (αρπάζω), εξέφραζε δηλαδή αυτό που μπορούσε κάποιος να κρατήσει στο χέρι του. Από την άλλη, το φράγκο ονομάστηκε έτσι από τα μεσαιωνικά νομίσματα που έγραφαν επάνω Rex Francorum (ρήγας των φράγκων). Για το δολάριο έχω ξαναγράψει στο Φαινόμενο· πήρε το όνομά του από τη γερμανική λέξη Tal (= κοιλάδα) και πιο συγκεκριμένα από τη Joachimstal, την κοιλάδα της Βοημίας που είχε πλούσια ορυχεία αργύρου από τα οποία κόπηκαν ασημένια νομίσματα που ονομάστηκαν Joachimstaler, και σε σύντμηση Taler. Από εκεί το dollar, από εκεί και το δικό μας τάλιρο. Από το άνθος που είχαν πάνω τους τα νομίσματα της Φλορεντίας πήρε το όνομά του το φιορίνι, από εκεί και το δικό μας φλουρί.
Βέβαια, μόνο για τα ονόματα νομισμάτων θα μπορούσε κανείς να γράψει βιβλίο, οπότε δεν θα επεκταθώ. Να πω μόνο ότι η δραχμή δεν ήταν το πρώτο νόμισμα του νεοελληνικού κράτους· ο Καποδίστριας είχε κόψει «φοίνικες», αλλά το νόμισμα αυτό δεν έπιασε. Η δραχμή εμφανίστηκε επί Όθωνα. Βέβαια, εκείνη την εποχή κυκλοφορούσαν ένα σωρό νομίσματα, οθωμανικά ή δυτικά, και στη λογοτεχνία του 19ου αιώνα, π.χ. στον Παπαδιαμάντη, βρίσκει κανείς ονόματα παλιών νομισμάτων που δύσκολα μαντεύει την ετυμολογία τους. Αν στο σφάντζικο αναγνωρίζουμε έστω και με δυσκολία το γερμανικό zwanzig, στη σιχνάτσα ελάχιστοι θα διακρίνουν το γαλλικό assignat, όπως ονομάστηκαν τα ομόλογα που κυκλοφόρησε η επαναστατική Γαλλία στο τέλος του 18ου αιώνα με υποθήκευση των εθνικών κτημάτων.
Παλιότερα, τα χρήματα λέγονταν «άσπρα». Έχεις άσπρα, έχεις άστρα, λέει μια παλιά παροιμία. Όχι, δεν ονομάστηκαν «άσπρα» τα νομίσματα επειδή ήταν ασημένια, άρα λευκά· το λευκό χρώμα ονομάστηκε έτσι επειδή έμοιαζε με τα νομίσματα. Εξηγούμαι: στα λατινικά asper σημαίνει «τραχύς» (τη λέξη τη βρίσκουμε και στο γαλλικό âpre). Το νιόκοπο ασημένιο νόμισμα, τραχύ και λαμπερό πριν λειανθεί από τη χρήση, ονομαζόταν nummus asper, τραχύ νόμισμα. Σιγά-σιγά έμεινε μόνο το επίθετο, asper, και πήρε θέση ουσιαστικού, και πέρασε στα βυζαντινά ελληνικά (από τον πληθυντικό: aspera, aspra) όπου άσπρα ονομάστηκαν τα ασημένια νομίσματα μικρής αξίας. Και επειδή το ασήμι είναι λευκό, η λέξη άσπρο  έφτασε να εκφράζει τη λευκότητα, κι έγινε συνώνυμο της λέξης «λευκός» και μάλιστα την υποκατέστησε στη λαϊκή γλώσσα.
Η καθιέρωση του ευρώ, το οποίο πρόσφατα γιόρτασε τα δέκα του χρόνια, θεωρείται επισήμως ευεργετική για τις οικονομίες των κρατών της ευρωζώνης, αν και οι νοικοκυρές, σε όλες τις χώρες, ισχυρίζονται ότι ανέβασε τις τιμές –μάλιστα οι γερμανοί κόλλησαν ένα Τ στην ονομασία του Euro και το είπανε κοροϊδευτικά Teuro, δηλαδή ακριβό. Από γλωσσικής ωστόσο πλευράς, το ευρώ μάλλον καταστροφικά λειτούργησε αφού τα παλιά νομίσματα που καταργήθηκαν σε κάθε χώρα είχαν συσσωρεύσει τεράστιο γλωσσικό και λαογραφικό πλούτο. Βέβαια, αν το δούμε από μια άλλη οπτική γωνία, τα παλιά νομίσματα εξακολουθούν να ζουν και να κυκλοφορούν μέσα από τη γλώσσα.
Άλλωστε, αν η γλώσσα είναι συντηρητική, αυτό ίσως ισχύει ακόμα περισσότερο σε σχέση με τα χρήματα και τα νομίσματα. Ο καθένας μας έχει μέσα στο γλωσσικό του ταμείο και χρησιμοποιεί καθημερινά λέξεις που ανακαλούν νομίσματα παλιότερων εποχών, όχι μόνο τα πρόσφατα παλιά, αλλά και του απώτερου παρελθόντος.
Μας ζητούν τον οβολό μας για κάποιον καλό σκοπό, αλλά βέβαια ο οβολός, υποδιαίρεση της δραχμής, πάνε αιώνες και χιλιετίες που έχει γίνει μουσειακό είδος. Λέμε για κάποιον ότι είναι παραδόπιστος, ή ότι έχει παραδάκι (εδώ το υποκοριστικό λειτουργεί επαυξητικά!) κι όμως ο παράς, νόμισμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, έχει πάψει να ισχύει ακόμα και στην Τουρκία (ήταν η κατώτατη υποδιαίρεση της τούρκικης λίρας· η λίρα είχε εκατό γρόσια και κάθε γρόσι είχε σαράντα παράδες). Όταν αδιαφορούμε για κάτι, λέμε ότι δεν δίνουμε πεντάρα ή δεκάρα (συχνά: τσακιστή) γι’ αυτό –μα, και να θέλαμε, δεν θα μπορούσαμε να δώσουμε, αφού οι δεκάρες και οι πεντάρες με την τρύπα είχαν αποσυρθεί από την κυκλοφορία αρκετές δεκαετίες πριν έρθει το ευρώ. Όπως επίσης είχαν εκλείψει τα δίδραχμα, αλλά διατηρούνταν στη φράση τέρμα τα δίφραγκα, που γεννήθηκε από τους εισπράκτορες των λεωφορείων όταν ακόμα η τιμή του εισιτηρίου κλιμακωνόταν ανάλογα με το μήκος της διαδρομής, και μετά πήρε μεταφορική σημασία. Οπότε, και η καθιέρωση του ευρώ δεν πρόκειται να διώξει από τη γλωσσική χρήση τα παλιότερα ονόματα, τουλάχιστον όχι για μερικές δεκαετίες. Προς το παρόν, κανείς δεν είπε «τέρμα τα δίευρα», παρά μόνο στ’ αστεία.
Αυτή η επιμονή των παλιών ονομασιών δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο της ελληνικής γλώσσας. Οι γαλλομαθείς θα ξέρουν ότι η λέξη sou, που κάποτε σήμαινε ένα υπαρκτό νόμισμα (τα σόλδια που βρίσκουμε στις μεταφράσεις των Αθλίων), το οποίο ανάγεται στο solidus του Μεγάλου Κωνσταντίνου και διατηρήθηκε σαν το εικοστό της λίρας μέχρι τη μεταρρύθμιση του 1795 που γέννησε το φράγκο, είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στη γλώσσα που έχει δώσει δεκάδες εκφράσεις –άλλωστε sous λέγονται στα γαλλικά και γενικώς τα χρήματα, δηλαδή τα λεφτά. Τα οποία λεφτά ονομάστηκαν βεβαίως έτσι από τα λεπτά, δηλαδή από τη νομισματική μονάδα λεπτό, που ανάγεται στο ελληνιστικό «λεπτόν νόμισμα». Λεπτά είχαμε σαν υποδιαίρεση της δραχμής, σιγά-σιγά περιέπεσαν σε αχρηστία λόγω του πληθωρισμού, αλλά αναστήθηκαν πάλι στην κοινή χρήση με τον ερχομό του ευρώ.
Το οποίο ευρώ είναι γλωσσικός πονοκέφαλος και από μιαν άλλη σκοπιά: είναι άκλιτο και έχει κατάληξη «ω», ασυνήθιστη για ελληνικό ουσιαστικό. Πριν καθιερωθεί η ονομασία του, ο προβλεπτικός καθηγητής Μπαμπινιώτης είχε εισηγηθεί να το λέμε «εύρο» ή «ευρό» για να το προσαρμόσουμε στο κλιτικό σύστημα της ελληνικής (το εύρο, του εύρου, τα εύρα, των εύρων). Η πρόταση δεν έγινε επίσημα δεκτή, ίσως όμως επιβληθεί ενμέρει ανεπίσημα από τα εκατομμύρια έλληνες που χρησιμοποιούν καθημερινά το ευρώ στις συναλλαγές τους χωρίς να έχουν διαβάσει Μπαμπινιώτη. Ήδη έχουν εμφανιστεί όροι όπως δίευρο, δεκάευρο, εικοσάευρο, ενώ ακούγεται και ο πληθυντικός «τα ευρά» (καθώς και ο οικείος-ειρωνικός πληθυντικός: τα ευρώπουλα!)
Κάποιες φορές, τα νομίσματα που έχουν καταργηθεί στη χώρα που τα γέννησε, επιζούν αλλού. Έτσι η δραχμή, καταργημένη πια σε μας, επιζεί, αν όχι η ίδια πάντως τα εγγόνια της, στον αραβικό κόσμο. Μιλάω για το ντιρχάμ (dirham), που είναι η βασική νομισματική μονάδα στο Μαρόκο και στα Αραβικά Εμιράτα, ενώ ως υποδιαίρεση του δηναρίου (dinar) υπάρχει επίσης στη Λιβύη, την Τυνησία και το Κουβέιτ, καθώς και ως υποδιαίρεση του ριάλ στο Κατάρ. Κάτι παρόμοιο ισχύει για τους καταργημένους οθωμανικούς παράδες: επιζούν όχι μόνο στη φρασεολογία, αλλά και ως υποδιαίρεση του σέρβικου δηναρίου. Και την προηγούμενη φορά που το Μαυροβούνιο ήταν ανεξάρτητο, στις αρχές του 20ού αιώνα, είχε σαν νόμισμα το perper, που είναι, σωστά το καταλάβατε, εγγονάκι των βυζαντινών υπέρπυρων.
Για τα άλλα νομίσματα που κατάργησε το ευρώ, δηλαδή την πεσέτα, το εσκούδο ή την κορώνα, δεν πρόφτασα να γράψω, ούτε άλλωστε για τα νομίσματα των νέων κρατών μελών που σιγά-σιγά περνούν στην ιστορία καθώς τα αντικαθιστά το αδηφάγο νέο νόμισμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν κι εκείνα ενδιαφέρουσες ιστορίες· λογουχάρη το ζλότι, το πολωνικό, σημαίνει «χρυσό», κι είναι μια λέξη που τη βρίσκουμε σε όλες τις σλάβικες γλώσσες, καθώς και στη ζολότα, ένα ακόμα από τα πολλά νομίσματα που κυκλοφορούσαν στον ελλαδικό χώρο επί τουρκοκρατίας –και βέβαια στο επώνυμο Ζολώτας. Αλλά ο χώρος στο φιλόξενο Φαινόμενο τελείωσε, οπότε τα υπόλοιπα τα αφήνουμε ίσως για μια άλλη φορά.

****

Πηγή: sarantakos
Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

ΓΡΑΜΜΙΚΗ Β : Η ΠΡΩΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΦΗ, ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ, 1500 π.Χ. ''Η Γραμμική Β γραφή αποτελείται από 90 συλλαβογράμματα, από ένα απλό αριθμητικό σύστημα και περίπου από 100 σύμβολα (εικόνες, ιδεογράμματα) αγαθών και προσώπων...''

Γραμμική Β: η πρώτη ελληνική γραφή
ΙΣΤΟΡΙΑΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

Γραμμική Β: η πρώτη ελληνική γραφή

   

Η Γραμμική Β γραφή αποτελείται από 90 συλλαβογράμματα, από ένα απλό αριθμητικό σύστημα και περίπου από 100 σύμβολα (εικόνες, ιδεογράμματα) αγαθών και προσώπων.
 Μοναδικό αρχαιολογικό εύρημα-Δύο μοναδικά αγάλματα του Απόλλωνα και της Αρτέμιδος βρέθηκαν κοντά στα Χανιά
 Οι δώδεκα άθλοι του Ηρακλή σε σαρκοφάγο στην Καισάρεια (φωτογραφίες)
 Αρχαιολογικά ευρήματα «φανερώνουν» εξωγήινους στην Αρχαία Αίγυπτο; (βίντεο)

                                             


Διαβάστε δυνατά αυτές τις λέξεις:

do-ra
e-ne-ka
to-so
a-pe-do-ke

Τι ακούτε;

Ακούτε τη φωνή πανάρχαιων προγόνων που έζησαν σ’ αυτόν εδώ τον τόπο 35 αιώνες πριν. Των Ελλήνων της μυκηναϊκής εποχής. Που έλεγαν, όπως λέμε και σήμερα εμείς: δώρα, ένεκα, τόσο, απέδωκε.


Οι Αχαιοί που είχαν ιδρύσει τα μυκηναϊκά βασίλεια στη νότια Ελλάδα μιλούσαν μια ήδη ολοκληρωμένη ελληνική γλώσσα πέντε αιώνες, πριν συνθέσει τα έπη του ο Όμηρος. Αυτή την πανάρχαια ελληνική γλώσσα έχουμε την καλή τύχη να τη γνωρίζουμε από τις πήλινες πινακίδες που ανακαλύψαμε σε πολλά σημεία του μυκηναϊκού κόσμου, στην Κνωσσό, την Πύλο, τη Θήβα, τις Μυκήνες, τα Χανιά, την Τίρυνθα, τον Ορχομενό και αλλού. Συνολικά 5.000 κομμάτια.


Οι μακρινοί λοιπόν εκείνοι πρόγονοι έλεγαν, όπως κι εμείς σήμερα:
 μέλι, πέδιλα, λινό, τοξότης, ιέρεια, τέμενος, θεός, χιτών, σέλινο, κύμινο, σίτος, ζεύγος, σύμπαν, δείπνο, άγγελος, αγρός, δήμος, χρυσός, κυπαρίσσι και πολλές άλλες.

Χρησιμοποιούσαν και ονόματα που χρησιμοποιούμε σήμερα κι εμείς:
Αθηνά, Αλεξάνδρα, Θεοδώρα, Ορέστης, Έκτωρ και άλλα.

Και τοπωνύμια:
Κόρινθος, Κνωσσός, Ορχομενός, Διρός, Κάρπαθος, Κάρυστος, Κυδωνία, Κύθηρα, Φαιστός, Αμνισός, Τύλισος και άλλα.

Θα έλεγε κανείς πως, αν ήταν δυνατό να ερχόμασταν σε  επαφή με έναν Μυκηναίο Έλληνα του 1500 πΧ, θα μπορούσαμε να συνεννοηθούμε μαζί του λίγο πολύ σε θέματα της καθημερινής ζωής.

Οι πινακίδες που διασώθηκαν και έφτασαν ως εμάς δεν είναι γραμμένες στο γνωστό μας φοινικικό αλφάβητο, το οποίο οι Έλληνες της μυκηναϊκής εποχής δεν γνώριζαν. Η γραφή τους ήταν η Γραμμική Β, μια γραφή με γραμμικούς χαρακτήρες που, όταν ανακαλύψαμε τις πινακίδες, μας φάνηκε ακατάληπτη.

Το 1952 οι Ventris και Chadwick την αποκρυπτογράφησαν και έφεραν έτσι στο φως την αρχαιότερη μορφή της γλώσσας μας, αρχαιότερη κατά πέντε τουλάχιστον αιώνες και από τη γλώσσα του Ομήρου. Και αυτή, η Γραμμική Β γραφή, είναι η αρχαιότερη γραφή της Ευρώπης. Οι Έλληνες της μυκηναϊκής εποχής τη χρησιμοποιούσαν τον 15ο - 13οαιώνα πΧ για να περάσουν στον πηλό – δηλαδή στην αιωνιότητα – τη γλώσσα τους. Την ελληνική γλώσσα τους.

Όπως συμβαίνει πάντα στην αρχή του πολιτισμού ενός λαού, η γραφή δεν ήταν τόσο αναγκαία. Οι άνθρωποι επικοινωνούσαν μεταξύ τους προφορικά και αυτό τους ήταν αρκετό. Όμως στα παλάτια οι άρχοντες ήθελαν να ξέρουν την ακριβή ποσότητα του πλούτου που φύλαγαν στις αποθήκες τους. Κάπως έπρεπε αυτός ο πλούτος να καταγραφεί για να μπορεί και να ελέγχεται. Και τότε γεννήθηκε η ανάγκη της γραφής.

Στα μυκηναϊκά ανάκτορα λοιπόν οι γραφείς, μια περιορισμένη ομάδα ατόμων, έκανε αυτή τη δουλειά. Κατέγραφαν τα πλούτη που ήταν αποθηκευμένα στο παλάτι, καθώς και τα αγαθά και τα πρόσωπα που υπάγονταν στην εξουσία του βασιλιά και έμπαιναν ή έβγαιναν από το παλάτι.

Οι πινακίδες της Γραμμικής Β γραφής είναι στην ουσία τα λογιστικά αρχεία των ανακτόρων. Η αξία τους είναι όμως μεγάλη, γιατί αποτελούν άμεση πηγή πληροφοριών για την οικονομία, το εμπόριο, τη θρησκεία και την κοινωνία  των Ελλήνων στα μυκηναϊκά χρόνια.

Η Γραμμική Β  γραφή αποτελείται από 90 συλλαβογράμματα, από ένα απλό αριθμητικό σύστημα και περίπου από 100 σύμβολα (εικόνες, ιδεογράμματα) αγαθών και προσώπων. Ένας αριθμός δίπλα σε ένα σύμβολο - ιδεόγραμμα σημαίνει πόσα αγαθά ή πρόσωπα έχουν μετρηθεί.


Η δυσκολία βρίσκεται στα 90 συλλαβογράμματα που έπρεπε να μαντέψουμε τι σημαίνουν.



Η δυσκολία αυτή προέκυψε, επειδή οι Έλληνες των μυκηναϊκών χρόνων δανείστηκαν τη γραφή τους από τους Μινωίτες που είχαν παρόμοια γραφή, τη Γραμμική Α. Η Γραμμική Α όμως αντιπροσώπευε μια μη ελληνική γλώσσα. Οι Έλληνες δεν έκαναν τις απαραίτητες αλλαγές για να προσαρμόσουν τη γραφή αυτή στην ελληνική γλώσσα, με αποτέλεσμα να παραμορφώνονται κάπως οι ελληνικές λέξεις, όταν τις έγραφαν.

Παραδείγματος χάριν, έλεγαν «τρίποδες», αλλά έγραφαν «ti-ri-po-de», επειδή δεν υπήρχε συλλαβόγραμμα για τη συλλαβήτρι(Έχει επικρατήσει διεθνώς η σύμβαση να μεταγράφονται τα σύμβολα με λατινικούς χαρακτήρες). 
a-re-ka-sa-da-ra διαβάζουμε σε μια άλλη πινακίδα, δηλαδή Αλεξάνδρα. Το όνομα «Αλεξάνδρα» το πρόφεραν όπως το προφέρουμε κι εμείς σήμερα, αλλά γραφόταν με τις συλλαβές που είχε η Γραμμική Β. Δεν υπήρχαν οι συλλαβές ξα και νδρα, άρα το όνομα θα αναλυόταν σε περισσότερες συλλαβές.
Πολλά τέτοια συμφωνικά συμπλέγματα έπρεπε να αναλυθούν σε περισσότερες συλλαβές. 



Επίσης παρέλειπαν πολλές καταλήξεις.

Κάποια συλλαβογράμματα διαβάζονταν με περισσότερους από έναν τρόπους, όπως τα ta, te, ti, to, tu που μπορούσαν να διαβαστούν και ως θα, θε, θι, θο, θυ. Πχ έλεγαν «θυγάτηρ», αλλά έγραφαν tu-ka-te.

Αντί για λάμδα έγραφαν ρω, όμως στην προφορική γλώσσα το λάμδα το πρόφεραν. Έτσι έλεγαν:

μέλι, αλλά έγραφαν me-ri
έλικα  e-ri-ka
πέδιλα pe-di-ra
λιμένες ri-me-ne
λινό ri-no
σέλινο se-ri-no.

Χωρίς κατάληξη επίσης:

θώρακες  to-ra-ke
σίτος  si-to
δάμος, δήμος  da-mo
ποιμένες po-me-ne
πολύποδες po-ru-po-de.




Ας δούμε μερικές ακόμα λέξεις εκείνης της μακρινής εποχής, λέξεις τόσο οικείες σε μας σήμερα:

φάρμακον  pa-ma-ko
ολίγος        o-ri-ko
χρυσός       ku-ru-so
χιτών          ki-to
έμμισθον    e-mi-to
εσχάρα       e-ka-ra
αμφότεραι a-po-te-ra  

Κι άλλες πανάρχαιες λέξεις:

κύμινο         ku-mi-no
κυπαρίσσι   ku-pa-ri-se-ja
όνος            o-no
δούλα         do-e-la
διφθέρα      di-pte-ra
επώμιον      e-po-mi-jo
ιατήριατρός   i-ja-te
θεοί              te-o-i
τοιχοδόμοι    to-ko-do-mo
έρημος          e-re-mo
τέμενος         te-me-no


Μερικές προθέσεις:

επί     e-pi
μετά  me-ta
υπό    u-po
παρά  pa-ra
προ    po-ro


Επίσης διαβάζουμε τις λέξεις:

ότε, όταν
τούτο
έχει
δεδεμένος
ελευθέρωσε
ορώμενος
ου δίδουσι 

Και ακόμα:

αίγα
άγγελος
αγρός
κοχλίας
μήτηρ
πατήρ

Για μας σήμερα η γραφή αυτή είναι βέβαια δύσκολη υπόθεση, όχι όμως και για όσους ασχολούνταν με αυτήν εκείνα τα πολύ μακρινά χρόνια.

Οι γραφείς, που αυτή ήταν η δουλειά τους, ήξεραν να τα διαβάζουν με ταχύτητα, καθώς ήταν εξοικειωμένοι με τα 90 συλλαβογράμματα. Οι λέξεις που αντιπροσώπευαν αυτά τα συλλαβογράμματα ήταν συγκεκριμένες και περιορισμένες σε αριθμό, δεν ήταν όλες οι λέξεις της ελληνικής γλώσσας που μιλούσαν τότε οι Έλληνες.

Εκτός από τους γραφείς, οι υπόλοιποι σύγχρονοί τους δεν γνώριζαν ανάγνωση και γραφή, διότι εκείνα τα χρόνια δεν τους χρειαζόταν.



Αν δεν βαρεθήκατε, δείτε παρακάτω:

Πανάρχαια ελληνικά ονόματα στη Γραμμική Β:

Αδάμας 
Δαιπόντας
Δαίτραρος
Δαίαρος 
Δάμνιος 
Δάρων 
Δαταίαρος
Δύτασος 
Δικόναρος
Δικονάρεια
Δρομεύς 
Εύδαμος 
Κερασώ 
Κύψελος
Μάνιχος
Μάνουρος 
Πίπης 
Σίμακος 
Θεοδώρα
Αμφίδωρος
Αλεξεύς
Χαρίσιος
Αρτέμων ή Ανθέμων
Ξάνθος
Εφιάλτης
Ευχόμενος
Ευμένης
Πελίτας
Ψελλός
Λάμψακος
Σύρος
Δάματερ (Δήμητρα)
Θησεύς 
Ορέστης
Έκτωρ
Ιδομενεύς
Αθηνά
Ήρα 
Ποσειδάων 
Ερινύς 
Κάστωρ
Διόνυσος
Αιγεύς
Αχιλλεύς
Αίολος



Και μερικές λέξεις ακόμα της Γραμμικής Β που παραμένουν ζωντανές:

τυρί (τυρός) 
αγορά 
ανάρμοστα 
άνετα 
δεδομένα 
ελέφας 
ερυθρά
τέκτονες
τρία
άστυ
λαός
βουκόλος
σπέρμα
παλαιός
κριθά (κριθή)
σκοίνος
κολίανδρος
θυμός
οστόν
όνομα
εκατόν
άναξ
κόρη
βασιλεύς
γερουσία
μόλυβδος
όρμος
όφελος
άξονες
άργυρος
αυλός
άνθρωπος
διδάσκαλος
διήμερος
ελεύθερος
ιερεύς
ιερός
ίππος
χαλκός
καρπός
φιάλη
Αιθίοπες
Αχέρων
ράπται



Κι αν ακόμα δεν έχετε βαρεθεί, ιδού και μερικές φράσεις της γλώσσας μας που μας έρχονται από τα βάθη των αιώνων, από τις  πινακίδες της Γραμμικής Β:

1.
pu-ro   i-je-re-ja  do-e-la   e-ne-ka  ku-ru-so-jo  i-je-ro-jo
(Πύλος  ιερείας     δούλαι     ένεκα     χρυσοίο        ιεροίο)
Πύλος: δούλες της ιέρειας ένεκα του χρυσού ιερού. (Ακολουθεί το εικονόγραμμα που συμβολίζει τη γυναίκα και ο αριθμός 14, δηλαδή 14 δούλες).

2.
to-sa  pa-ka-na
Τόσα φάσγανα (ξίφη). Ακολουθεί το εικονόγραμμα του ξίφους και ο αριθμός 50, δηλαδή 50 ξίφη.



3.
ka-ka-ro  a-pe-do-ke  e-ra-wo  to-so  e-u-me-de-i
(Κώκαλος απέδωκε έλαιον τόσον Ευμήδει)
Ο Κώκαλος έδωσε έλαιο τόσο στον Ευμήδη.

4.
pa-si   te-o-i
Πάσι θεοίς.

Ας κάνουμε τώρα μια πρόσθεση. 1500 πάνω κάτω χρόνια προ Χριστού και  2000 χρόνια μετά Χριστόν ίσον 3.500 χρόνια. Και στην Ελλάδα οι άνθρωποι συνεννοούνται ακόμα μεταξύ τους με τις ίδιες λέξεις. Πολλές χάθηκαν στην πορεία, άλλες προστέθηκαν, όμως κάποιες, όχι λίγες, παραμένουν ατόφιες.

Να φύγουν λοιπόν από τα σχολεία μας τα αρχαία ελληνικά.
Να κάνουμε εκούσια λοβοτομή.
Να διαγράψουμε τη μνήμη μας.
Να γίνουμε ένας χαζοχαρούμενος λαός.



Εδώ θα βρείτε όλες τις λέξεις:





Πηγή: https://greek1.blogspot.com/2017/05/grammiki-vita-h-proti-elliniki-grafi.html#ixzz4gIOJxli8 
®1Greek Σκέψου...δεν είναι παράνομο ακόμη 
Under Creative Commons License: Attribution 
Follow us: @1_Greek on Twitter | 1greek on Facebook